Đặc khu Vân Đồn tạo không gian phát triển nuôi biển bền vững

Vốn là thủ phủ nuôi trồng thủy sản của Quảng Ninh, đặc khu Vân Đồn đang chứng kiến sự hồi sinh mạnh mẽ sau những thiệt hại nặng nề do siêu bão Yagi (năm 2024) gây ra. Tận dụng tối đa lợi thế mặt nước và hệ sinh thái đặc hữu, địa phương đã khôi phục thành công các vùng nuôi quy mô lớn với những đối tượng chủ lực như cá song, ngọc trai, hàu Thái Bình Dương, tu hài, ngao, sá sùng, tôm biển…

Tính đến hết năm 2025, tổng sản lượng thủy sản toàn huyện đạt trên 152.000 tấn, đánh dấu bước phục hồi thần tốc. Với tổng diện tích nuôi trồng thủy sản toàn địa bàn đạt trên 10.800ha, đặc khu Vân Đồn đặt mục tiêu cán mốc sản lượng 196.000 tấn trong năm 2026.

Hiện nay, trên địa bàn đặc khu Vân Đồn có 142 doanh nghiệp, hợp tác xã và khoảng 1.200 hộ nuôi, cá nhân tham gia nuôi trồng thủy sản trên biển.

Trước đây, tình trạng nuôi trồng thủy sản tự phát, không ranh giới khiến ngư dân gặp không ít khó khăn vì thiếu cơ sở pháp lý để đầu tư bài bản. Hiện nay, việc giao khu vực biển cho các tổ chức, cá nhân đã giúp các hộ nuôi yên tâm đầu tư dài hạn, khắc phục tình trạng sản xuất manh mún. 

HTX nuôi trồng và du lịch trải nghiệm Thành Tuân là một trong những đơn vị được giao khu vực biển để nuôi trồng thủy sản từ năm 2025.

Chị Nguyễn Thị Lệ, Giám đốc HTX nuôi trồng và du lịch trải nghiệm Thành Tuân cho hay, trước đây việc nuôi hàu của các thành viên chủ yếu dựa vào kinh nghiệm, khu vực nuôi chưa có ranh giới cụ thể, quy mô nhỏ lẻ nên rất khó tính toán đầu tư lâu dài. Từ tháng 6/2025, HTX chính thức được giao khu vực biển, giúp các thành viên yên tâm tổ chức sản xuất.

Cũng theo chị Nguyễn Thị Lệ, khi ranh giới khu vực nuôi được xác định rõ ràng, các thành viên HTX mạnh dạn sắp xếp lại sản xuất, đầu tư con giống và tuân thủ các yêu cầu về kỹ thuật, môi trường. Việc định vị rõ vùng nuôi cũng giúp sản phẩm có nguồn gốc, xuất xứ minh bạch.

Theo Quy hoạch tỉnh Quảng Ninh thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050 và Đề án phát triển nuôi trồng thủy sản trên biển đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045, đặc khu Vân Đồn có gần 24.000ha mặt nước nuôi trồng thủy sản, được phân thành 91 vùng nuôi, cơ cấu hợp lý giữa nuôi nhuyễn thể, nuôi cá biển và nuôi kết hợp phục vụ du lịch trải nghiệm.

Hiện nay, Vân Đồn đang đẩy mạnh việc sắp xếp lại không gian nuôi trồng trên biển theo hướng khoa học và bền vững. Trong năm 2025, Vân Đồn đã giao gần 100ha mặt nước cho 123 hộ gia đình. Đồng thời, địa phương cũng hoàn thiện hồ sơ xác định sơ đồ khu vực biển cho cho 118/143 doanh nghiệp, HTX. Trên cơ sở các hồ sơ đủ điều kiện, UBND tỉnh Quảng Ninh đã ban hành quyết định giao khu vực biển cho 11 đơn vị (4 doanh nghiệp và 7 HTX).

Tuy nhiên, thực tế vẫn còn những "nút thắt" do vướng mắc về bố trí vị trí, chồng lấn quy hoạch hoặc năng lực hoàn thiện hồ sơ còn hạn chế. Để giải quyết bài toán này, UBND tỉnh Quảng Ninh đã ban hành Quyết định 4998/QĐ-UBND ngày 30/12/2025, ủy quyền trực tiếp cho Chủ tịch UBND cấp xã thực hiện cấp phép và giao khu vực biển.

Theo ông Đào Văn Vũ, Phó Chủ tịch UBND đặc khu Vân Đồn, trước đó, địa phương đã chủ động phối hợp với các sở, ngành rà soát từng khu vực nuôi, đồng thời hướng dẫn cụ thể cho các tổ chức, cá nhân hoàn thiện hồ sơ, từng bước tháo gỡ những vướng mắc phát sinh từ thực tiễn. Từ ngày 2/2/2026, đặc khu chính thức tiếp nhận hồ sơ giao khu vực biển cho doanh nghiệp, HTX theo ủy quyền, tạo điều kiện để đẩy nhanh tiến độ giao khu vực biển trên địa bàn.

Thực tế triển khai cho thấy sự vào cuộc kịp thời của chính quyền địa phương đã nhận được sự đồng thuận từ các tổ chức, HTX nuôi trồng thủy sản.

Ông Đặng Trung Hội, Giám đốc HTX Phát triển hàu sữa Quảng Ninh, cho biết: Ngay khi thẩm quyền giao khu vực biển được chuyển từ tỉnh về đặc khu, địa phương đã chủ động đồng hành cùng doanh nghiệp, HTX trong đẩy nhanh quá trình hoàn thiện hồ sơ. Cùng với đó, địa phương cũng tăng cường tuyên truyền, hướng dẫn để các HTX, hộ nuôi hiểu rõ trách nhiệm trong quản lý, sử dụng hiệu quả khu vực biển được giao.

Việc giao khu vực biển được xem là "chìa khóa" để tái thiết không gian nuôi trồng thủy sản trên biển, giúp ngư dân yên tâm bám biển và đầu tư bài bản.

Trên nền tảng pháp lý này, trong năm 2026, đặc khu Vân Đồn sẽ tiếp tục tập trung chuẩn hóa các vùng nuôi theo quy hoạch, ưu tiên chuyển đổi sang lồng nuôi vật liệu mới thân thiện với môi trường và vươn ra khơi xa. Song song với đó, địa phương đẩy mạnh ứng dụng khoa học công nghệ, chuyển đổi số trong giám sát và quản lý dịch bệnh xây dựng thương hiệu các sản phẩm chủ lực, hướng tới mở rộng thị trường và xuất khẩu.