ECB nâng lãi suất 25 điểm cơ bản giữa cú sốc giá năng lượng

Đúng như dự kiến, Ngân hàng Trung ương châu Âu (ECB) vừa nâng lãi suất chủ chốt thêm 25 điểm cơ bản trong bối cảnh giá năng lượng tăng mạnh và lạm phát Eurozone vượt xa mục tiêu 2%.

Đây là lần ECB nâng lãi suất thứ hai trong năm 2026, sau lần tăng vào tháng 6 và quyết định giữ nguyên chính sách tại cuộc họp tháng 7.

Ngày 10/9, Hội đồng Thống đốc ECB quyết định nâng cả ba lãi suất chủ chốt thêm 25 điểm cơ bản. Theo đó, lãi suất tiền gửi tăng lên 2,50%, lãi suất tái cấp vốn chính lên 2,65% và lãi suất cho vay cận biên lên 2,90%. Các mức lãi suất mới có hiệu lực từ ngày 16/9.

Tại cuộc họp báo sau quyết định lãi suất, Chủ tịch ECB Christine Lagarde cho biết quyết định nâng lãi suất được thông qua mà "không cần phải đắn đo".

Bà cho biết những việc ECB có thể phải làm trong tương lai sẽ được quyết định tại từng cuộc họp, đồng thời khẳng định ngân hàng trung ương quyết tâm hoàn thành mục tiêu lạm phát 2%.

ECB cho biết xung đột tại Trung Đông tiếp tục gây áp lực lên giá cả và lạm phát được dự báo sẽ duy trì cao hơn đáng kể so với mục tiêu trong một thời gian dài nữa.

Lạm phát khu vực sử dụng đồng euro (Eurozone) tăng từ 2,9% trong tháng 7 lên 3,3% trong tháng 8. Trong đó, lạm phát năng lượng tăng từ 10,3% lên 14,3%.

ECB cho rằng diễn biến này nhiều khả năng phản ánh đóng góp lớn từ biên lợi nhuận lọc dầu đối với nhiên liệu lỏng, cùng với giá hàng hóa năng lượng cao hơn.

Tuy nhiên, áp lực giá chưa tăng đồng loạt ở tất cả các cấu phần. Lạm phát không bao gồm năng lượng và thực phẩm giảm từ 2,5% xuống 2,4%; lạm phát dịch vụ hạ từ 3,3% xuống 3%, trong khi lạm phát hàng hóa tăng từ 0,9% lên 1,2%.

Bà Lagarde nhận định lạm phát sẽ kéo dài hơn dự tính trước đây. Giá năng lượng cao có thể giữ lạm phát toàn phần cao hơn đáng kể so với mục tiêu trong nửa đầu năm 2027, đồng thời truyền dẫn dần sang lạm phát cơ bản và giá thực phẩm.

Bà cũng cảnh báo giá khí đốt có thể tăng thêm nếu nguồn cung tiếp tục gián đoạn hoặc châu Âu trải qua một mùa đông lạnh bất thường trong bối cảnh lượng khí dự trữ thấp. ECB đồng thời xác định thời tiết cực đoan và khả năng El Niño mạnh lên là những rủi ro có thể khiến giá thực phẩm cao hơn dự báo.

Trong dự báo cơ sở mới, ECB giữ dự báo lạm phát năm 2026 ở mức 3%, đồng thời nâng dự báo năm 2027 từ 2,3% lên 2,5% và năm 2028 từ 2% lên 2,1%. Lạm phát không bao gồm năng lượng và thực phẩm được dự báo lần lượt ở mức 2,5%, 2,6% và 2,3% trong giai đoạn 2026-2028.

ECB dự báo lạm phát toàn phần sẽ trở lại quanh mục tiêu vào cuối năm 2027, nhờ tác động của lãi suất cao hơn. Tuy nhiên, Reuters lưu ý các dự báo mới nhiều khả năng chưa phản ánh đầy đủ đợt tăng gần đây của giá năng lượng, đặc biệt là khí đốt.

Kinh tế Eurozone đến nay thể hiện khả năng chống chịu tốt hơn dự kiến. ECB nâng dự báo tăng trưởng GDP của Eurozone năm 2026 từ 0,8% lên 0,9% và nâng dự báo năm 2027 từ 1,2% lên 1,4%, trong khi giữ nguyên dự báo năm 2028 ở mức 1,5%.

Bà Lagarde cho biết tăng trưởng trong quý II diễn ra trên diện rộng giữa các quốc gia và lĩnh vực và xu hướng này nhiều khả năng tiếp tục trong quý III. Tỷ lệ thất nghiệp tháng 7 giữ ở mức 6,4%, dù tốc độ tăng việc làm và lực lượng lao động đang chậm lại.

ECB khẳng định các quyết định chính sách sẽ được đưa ra tại từng cuộc họp trên cơ sở dữ liệu mới và ngân hàng này không định trước một lộ trình lãi suất cụ thể.

Trả lời câu hỏi về triển vọng chính sách, bà Lagarde cho biết Hội đồng Thống đốc "không thảo luận bất kỳ lộ trình tương lai nào".

"Thị trường làm công việc của họ, còn chúng tôi làm công việc của mình, đó là bảo đảm ổn định giá cả", người đứng đầu ECB nói.

Theo dữ liệu LSEG ngày 10/9, thị trường định giá 49% khả năng ECB tiếp tục tăng lãi suất ngay tại cuộc họp ngày 29/10 và 89% khả năng có một lần tăng trước hoặc vào ngày 17/12. Thị trường cũng định giá 36% khả năng lãi suất tiền gửi đạt 3% trước Giáng sinh năm nay.

Patrick Ernst, chiến lược gia đầu tư vĩ mô tại JPMorgan Private Bank, nhận định khả năng ECB tăng lãi suất thêm một lần trước cuối năm không còn là kịch bản xa vời. Theo ông, căng thẳng mới nhất tại Trung Đông đã đẩy giá dầu và khí đốt tăng đáng kể, khiến trái phiếu bị bán ra và kỳ vọng các ngân hàng trung ương tiếp tục thắt chặt chính sách gia tăng.

Trong khi đó, Ed Hutchings, người phụ trách mảng lãi suất tại Aviva Investors, cho rằng thị trường có thể đã phóng đại khi định giá hơn hai lần tăng lãi suất nữa.

Mark Wall, chuyên gia kinh tế trưởng khu vực châu Âu tại Deutsche Bank, nhận định khả năng ECB tăng lãi suất vào tháng 12 có thể đã cao hơn khả năng giữ nguyên, nhưng ECB vẫn cần hành động thận trọng.

Tối 10/9 theo giờ Việt Nam, đồng euro giảm 0,3%, giao dịch quanh 1,159 USD. Lợi suất trái phiếu chính phủ Đức kỳ hạn hai năm ở khoảng 3,072%, so với 3,058% trước quyết định, trong khi chỉ số STOXX 600 giảm 0,7%.

Trên thị trường năng lượng, lúc 19h15 cùng ngày, giá dầu Brent giao sau tăng 4%, lên 105,26 USD/thùng còn giá dầu Mỹ WTI tăng 4,15%, lên 100,04 USD/thùng.

ECB cho biết sẽ theo dõi chặt quy mô và mức độ kéo dài của đợt tăng giá năng lượng, cũng như mức độ truyền dẫn sang quá trình định giá, tiền lương, kỳ vọng lạm phát và diễn biến chung của nền kinh tế.