Huy động vốn bất ngờ tăng mạnh, vượt tăng trưởng tín dụng

Thông tin đáng chú ý được Thứ trưởng Bộ Tài chính Trần Quốc Phương chia sẻ tại phiên họp Chính phủ thường kỳ tháng 8 diễn ra chiều 3/9.

Theo đó, đến ngày 22/8, huy động vốn bằng VND của hệ thống ngân hàng tăng 8,77% so với đầu năm, cao hơn mức tăng 8,38% của dư nợ tín dụng bằng VND. Thứ trưởng Trần Quốc Phương đánh giá thanh khoản ngắn hạn của hệ thống ngân hàng đã được cải thiện.

Diễn biến này đặc biệt đáng chú ý trong bối cảnh tốc độ tăng huy động vốn đã thấp hơn tín dụng trong một thời gian dài. Năm 2025, tín dụng toàn hệ thống tăng gần 18%, trong khi huy động vốn chỉ tăng khoảng 14%. Khoảng cách này tiếp tục kéo dài sang những tháng đầu năm 2026 khi tín dụng tăng nhanh hơn đáng kể so với dòng tiền gửi vào hệ thống.

Đến cuối tháng 6/2026, tín dụng tăng 7,41% so với cuối năm 2025, trong khi huy động vốn mới tăng hơn 5%. Đến ngày 29/7, dư nợ tín dụng tiếp tục tăng lên 8,38%, đạt trên 20,15 triệu tỷ đồng.

Nói cách khác, sau một thời gian dài nguồn vốn huy động tăng chậm hơn tốc độ cho vay, cán cân tăng trưởng nguồn vốn của hệ thống ngân hàng đang có sự cải thiện rõ rệt. Đây là thay đổi đáng chú ý đối với thanh khoản ngân hàng cũng như khả năng cung ứng vốn cho nền kinh tế trong những tháng cuối năm.

Đây có thể xem là một tín hiệu tích cực đối với bài toán thanh khoản của nền kinh tế, nhất là trong bối cảnh tín dụng đang tăng nhanh để đáp ứng mục tiêu tăng trưởng cao trong năm 2026. Diễn biến này có ý nghĩa quan trọng đối với điều hành tiền tệ trong những tháng cuối năm.

Khi nguồn vốn huy động tăng nhanh hơn dư nợ, áp lực phải sử dụng các nguồn vốn khác để đáp ứng nhu cầu tín dụng sẽ giảm bớt. Đồng thời, tỷ lệ giữa tín dụng và nguồn vốn huy động được cải thiện, tạo dư địa tốt hơn cho các ngân hàng tiếp tục mở rộng cho vay.

Tuy nhiên, giới chuyên gia đánh giá việc huy động vốn vượt tín dụng không đồng nghĩa áp lực lãi suất sẽ lập tức giảm. Nhu cầu vốn của nền kinh tế vẫn rất lớn, trong khi các ngân hàng phải cạnh tranh để duy trì nguồn tiền gửi ổn định.

Do đó, có thể thấy rằng, tín hiệu tích cực nhất từ số liệu ngày 22/8 nằm ở chỗ cán cân nguồn vốn đang trở nên cân bằng hơn. Nếu xu hướng huy động tiếp tục duy trì tích cực trong những tháng tới, hệ thống ngân hàng sẽ có nền tảng thanh khoản tốt hơn để đáp ứng nhu cầu tín dụng cuối năm, đồng thời giảm bớt áp lực phải tăng lãi suất huy động để chạy đua nguồn vốn giữa các ngân hàng thương mại.