Làn sóng doanh nghiệp mua lại cổ phiếu khi thị trường điều chỉnh

Thị trường chứng khoán trong khoảng hai tuần gần đây chịu áp lực lớn từ những thông tin liên quan đến căng thẳng địa chính trị tại Trung Đông. VN-Index đã giảm từ vùng 1.877,36 điểm xuống dưới mốc 1.700 điểm, kéo theo hàng loạt cổ phiếu quay về vùng giá từng ghi nhận trong các giai đoạn thị trường biến động mạnh trước đó.

Trong bối cảnh đó, bên cạnh các cổ đông lớn đăng ký mua vào cổ phiếu, nhiều doanh nghiệp cũng triển khai phương án mua lại cổ phiếu để giảm vốn điều lệ, qua đó giảm lượng cổ phiếu lưu hành và phát đi tín hiệu hỗ trợ thị giá trên thị trường.

CTCP Vĩnh Hoàn (mã: VHC) mới đây công bố Nghị quyết HĐQT triển khai phương án mua lại cổ phiếu đã được ĐHĐCĐ thông qua ngày 12/2/2026. Theo kế hoạch, doanh nghiệp dự kiến mua lại tối đa 15 triệu cổ phiếu nhằm giảm vốn điều lệ, qua đó gia tăng lợi ích cho cổ đông hiện hữu.

Nguồn vốn thực hiện đến từ vốn tự có và lợi nhuận sau thuế chưa phân phối, căn cứ trên báo cáo tài chính hợp nhất giữa niên độ năm 2025 đã được soát xét. Giá mua sẽ theo giá thị trường tại thời điểm giao dịch, với mức giá tối đa 63.000 đồng/cổ phiếu, tương ứng tổng giá trị giao dịch tối đa khoảng 945 tỷ đồng.

Tại thời điểm công bố kế hoạch, cổ phiếu VHC giao dịch quanh mức 55.000 đồng/cổ phiếu, thấp hơn đáng kể so với vùng giá khoảng 70.000 đồng/cổ phiếu trước khi thị trường biến động bởi các yếu tố vĩ mô. Sau khi thông tin mua lại cổ phiếu được công bố, thị giá VHC đã phục hồi lên trên 61.000 đồng/cổ phiếu, bất chấp những diễn biến căng thẳng địa chính trị gần đây.

Tương tự, CTCP Tập đoàn KIDO (mã: KDC) tại ĐHĐCĐ bất thường ngày 6/3 cũng đã thông qua kế hoạch mua lại tối đa 14,49 triệu cổ phiếu, tương đương khoảng 5% tổng số cổ phiếu đang lưu hành, nhằm giảm vốn điều lệ. Thời gian thực hiện dự kiến từ quý I đến quý III/2026.

Tại cuộc họp, một số cổ đông bày tỏ lo ngại việc mua lại cổ phiếu có thể khiến công ty thiếu hụt dòng tiền cho hoạt động kinh doanh. Tuy nhiên, ban lãnh đạo KIDO cho biết nguồn vốn thực hiện chủ yếu đến từ lợi nhuận sau thuế chưa phân phối, thặng dư vốn cổ phần và các quỹ khác, đồng thời khẳng định đã cân nhắc kỹ dòng tiền hiện tại và tương lai để đảm bảo việc mua lại cổ phiếu không ảnh hưởng tới vốn lưu động cũng như các kế hoạch đầu tư dài hạn.

Ông Trần Lệ Nguyên, Phó Chủ tịch HĐQT kiêm Tổng Giám đốc KIDO, cho biết mục tiêu của kế hoạch này là đảm bảo lợi ích cổ đông trong bối cảnh doanh nghiệp đang có nguồn vốn dư thừa.

“Trên thị trường, giá cổ phiếu KDC hiện không quá thấp nhưng cũng chưa phản ánh đầy đủ giá trị doanh nghiệp. Với nguồn vốn thặng dư hiện có, công ty muốn thực hiện phương án mua lại cổ phiếu nhằm gia tăng lợi ích cho cổ đông”, ông Nguyên chia sẻ.

Theo dữ liệu thị trường, cổ phiếu KDC trong hơn một năm qua có xu hướng giảm từ vùng 57.300 đồng/cổ phiếu xuống khoảng 50.800 đồng/cổ phiếu, tương đương mức giảm 12,7%. Mức điều chỉnh không quá lớn nhưng trong bối cảnh thị trường chung từng tăng mạnh, từ vùng 1.090 điểm lên gần 1.900 điểm trước khi điều chỉnh gần đây, diễn biến của KDC vẫn khiến không ít nhà đầu tư thất vọng.

Trong khi đó, Tập đoàn DIC (mã: DIG) cũng đang lên kế hoạch mua lại tối đa 5% số cổ phiếu phổ thông đang lưu hành, tương đương khoảng 40 triệu cổ phiếu, trong bối cảnh thị giá cổ phiếu đã giảm mạnh từ vùng 24.600 đồng/cổ phiếu xuống quanh 13.000 đồng/cổ phiếu.

Đáng chú ý, vào cuối năm trước, doanh nghiệp này từng chào bán 150 triệu cổ phiếu cho cổ đông hiện hữu với mức giá 12.000 đồng/cổ phiếu, qua đó huy động khoảng 1.800 tỷ đồng phục vụ hoạt động kinh doanh. Hiện nay, khi thị giá cổ phiếu giảm về gần mức giá chào bán, doanh nghiệp dự kiến chi khoảng 520 tỷ đồng để mua lại cổ phiếu nhằm hỗ trợ thị giá.

Việc vừa huy động vốn thông qua phát hành cổ phiếu, sau đó lại lên kế hoạch mua lại cổ phiếu khi thị giá giảm sâu cho thấy doanh nghiệp đang phải cân nhắc nhiều biện pháp nhằm ổn định tâm lý thị trường.

Theo quy định của Luật Chứng khoán 2019, doanh nghiệp sau khi mua lại cổ phiếu phải thực hiện thủ tục giảm vốn điều lệ, đồng nghĩa số cổ phiếu này sẽ bị hủy thay vì được giữ làm cổ phiếu quỹ như trước đây.

Điều này khiến số tiền doanh nghiệp bỏ ra để mua cổ phiếu gần như được xem là khoản tiền “trả lại thị trường”, do đó các quyết định mua lại cổ phiếu thường được cân nhắc kỹ lưỡng nhằm đảm bảo không ảnh hưởng tới dòng tiền hoạt động.

Trong nhiều trường hợp, việc doanh nghiệp mua lại cổ phiếu được thị trường xem là tín hiệu từ ban lãnh đạo rằng cổ phiếu đang được giao dịch ở mức giá hấp dẫn so với giá trị nội tại. Khi số lượng cổ phiếu lưu hành giảm xuống, các chỉ số tài chính như thu nhập trên mỗi cổ phiếu (EPS) cũng có thể được cải thiện, qua đó hỗ trợ định giá cổ phiếu trên thị trường.

Trong bối cảnh thị trường biến động mạnh, việc doanh nghiệp chủ động mua lại cổ phiếu phần nào giúp củng cố niềm tin của nhà đầu tư rằng hoạt động kinh doanh của công ty vẫn ổn định và dòng tiền đủ mạnh để thực hiện chiến lược này trong dài hạn.