Mỹ mở đợt tấn công mới vào Iran: Giá dầu bật tăng, thị trường toàn cầu giằng co

Giá dầu quốc tế tăng trở lại trong phiên châu Á ngày 26/5 sau khi Mỹ tiến hành các cuộc tấn công mới tại miền nam Iran, còn chứng khoán toàn cầu phân hóa khi nhà đầu tư đang cân bằng giữa kỳ vọng một thỏa thuận Mỹ–Iran có thể mở lại eo biển Hormuz và rủi ro xung đột tiếp tục leo thang.

Thị trường hàng hóa quốc tế bước vào phiên giao dịch ngày 26/5 trong trạng thái thận trọng sau khi Mỹ nối lại các cuộc tấn công tại miền nam Iran, đúng lúc các nỗ lực ngoại giao nhằm chấm dứt chiến sự vẫn đang diễn ra.

Lực lượng Mỹ ngày 25/5 đã tiến hành các cuộc tấn công tại miền nam Iran nhằm vào các mục tiêu gồm tàu được cho là đang tìm cách rải thủy lôi và các bệ phóng tên lửa. Washington mô tả đây là các hành động phòng vệ nhằm bảo vệ lực lượng Mỹ trong khu vực.

Diễn biến này xảy ra trong bối cảnh các quan chức Iran có mặt tại Doha để thảo luận với Qatar về một thỏa thuận tiềm năng với Mỹ nhằm kết thúc cuộc chiến đã kéo dài khoảng ba tháng.

Phản ứng tức thì của thị trường là giá dầu tăng trở lại. Sáng 26/5, giá dầu Brent tăng hơn 1% trong phiên châu Á, lên khoảng 97,32 USD/thùng, sau khi đã giảm mạnh trước đó nhờ kỳ vọng một thỏa thuận Mỹ–Iran có thể mở lại eo biển Hormuz.

Dữ liệu cập nhật từ Trading Economics ngày 26/5 cho thấy giá dầu Brent ở quanh 98 USD/thùng, tăng 0,6% trong ngày, còn dầu thô WTI ở quanh 91,73 USD/thùng, tăng 0,82%.

Tuy vậy, giá dầu Brent vẫn giảm hơn 3,5% trong một tháng, cho thấy thị trường đang phản ánh đồng thời hai kỳ vọng trái chiều: rủi ro nguồn cung chưa biến mất, nhưng khả năng đàm phán hướng tới một thỏa thuận hòa bình vẫn còn.

Eo biển Hormuz tiếp tục là tâm điểm của giới đầu tư. Reuters dẫn thông tin từ các nguồn liên quan cho biết các cuộc trao đổi giữa các bên đang tập trung vào ba vấn đề lớn: mở lại eo biển Hormuz, chương trình uranium làm giàu cao của Iran, và khả năng giải phóng một phần tài sản Iran bị phong tỏa.

Trước chiến sự, có khoảng 125–140 tàu đi qua eo biển này mỗi ngày. Trong 24 giờ gần nhất, truyền hình nhà nước Iran nói chỉ có 32 tàu và 5 tàu dầu đi qua với sự cho phép của lực lượng hải quân Vệ binh Cách mạng Iran.

Truyền thông quốc tế cho biết Mỹ và Iran đang thảo luận phương án mở lại eo biển khoảng 30 ngày sau khi đạt thỏa thuận chấm dứt chiến sự. Tuy nhiên, giới phân tích vẫn tỏ ra thận trọng vì chưa rõ thỏa thuận cuối cùng sẽ có nội dung gì, thời điểm mở lại thực tế ra sao và lưu lượng tàu có thể phục hồi nhanh đến mức nào.

Điều này giải thích vì sao giá dầu chưa thể giảm sâu dù kỳ vọng hòa đàm đã xuất hiện. Trước đó, ngày 25/5, giá dầu Brent từng giảm hơn 5 USD, tương đương khoảng 4,9%, xuống 98,45 USD/thùng, trong khi giá dầu WTI giảm về 91,67 USD/thùng, khi thị trường phản ứng tích cực với tín hiệu đàm phán.

Trên thị trường cổ phiếu, diễn biến mới tại Iran khiến đà hưng phấn bị thu hẹp. Chỉ số MSCI châu Á – Thái Bình Dương ngoài Nhật Bản tăng 0,8%, nhưng Nikkei 225 của Nhật Bản giảm 0,4%.

Hợp đồng tương lai Nasdaq thu hẹp đà tăng còn 0,9%, S&P 500 futures tăng 0,68%. Trong khi đó, futures châu Âu phân hóa: EURO STOXX 50 futures giảm 0,36%, FTSE futures tăng 0,4%, DAX futures giảm 0,43%.

Diễn biến này trái ngược với phiên trước đó, khi chứng khoán châu Âu tăng mạnh nhờ kỳ vọng hòa đàm Mỹ–Iran. STOXX 600 ngày 25/5 đóng cửa tăng 1% lên 631,63 điểm, mức cao nhất trong hơn hai tháng và gần như xóa toàn bộ mức giảm kể từ khi xung đột ở Trung Đông bùng phát. Nhóm ngân hàng tăng 2%, trong khi cổ phiếu hàng không đi lên khi giá dầu Brent giảm quanh 98 USD/thùng.

Tuy nhiên, các chuyên gia của Capital Economics cảnh báo dư địa tăng tiếp của chứng khoán có thể bị hạn chế, bởi giá năng lượng khó quay ngay về trạng thái bình thường và khả năng cắt giảm lãi suất tại các nền kinh tế lớn trong năm nay gần như không còn rõ ràng.

Giá vàng cũng biến động theo kỳ vọng về dầu và lãi suất. Trong phiên 25/5, vàng giao ngay tăng hơn 1% lên 4.561,51 USD/ounce, khi kỳ vọng hòa đàm khiến dầu và USD giảm, qua đó làm dịu bớt nỗi lo lạm phát và lãi suất cao kéo dài.

Tuy nhiên, thị trường vàng vẫn chịu chi phối mạnh bởi câu chuyện năng lượng. Ngân hàng UBS nhận định tài sản tài chính hiện bị ảnh hưởng lớn bởi giá dầu. Nếu giá dầu hạ, vàng có thể được hỗ trợ do nhà đầu tư kỳ vọng chính sách tiền tệ bớt căng thẳng hơn.

Ở thị trường trái phiếu, xung đột Trung Đông và giá năng lượng cao đã làm thay đổi mạnh kỳ vọng lãi suất toàn cầu. Nhà đầu tư hiện đã tính đến khả năng Cục Dự trữ Liên bang Mỹ tăng lãi suất 25 điểm cơ bản vào tháng 1/2027, trái ngược với kỳ vọng trước khi xung đột bùng phát là Fed có thể có hai đợt giảm lãi suất trong năm nay.

Trong ngắn hạn, bên cạnh việc chờ thông tin từ tiến trình đàm phán giữa Mỹ và Iran, nhà đầu tư quốc tế quan tâm hơn đến việc liệu eo biển Hormuz có lộ trình mở lại đủ rõ để các hãng tàu, công ty bảo hiểm và nhà nhập khẩu năng lượng khôi phục hoạt động bình thường hay không.

Nếu đàm phán đạt tiến triển thực chất, giá dầu có thể hạ nhiệt thêm, chứng khoán toàn cầu được hỗ trợ và áp lực lên giá vàng, USD có thể giảm. Nhưng nếu các cuộc tấn công tiếp diễn hoặc Hormuz chỉ mở hạn chế, thị trường sẽ tiếp tục định giá "phần bù rủi ro chiến tranh" vào dầu, lạm phát và lãi suất.