Nâng tỷ lệ vốn ngắn hạn cho vay trung, dài hạn

Theo Thông tư 25/2026/TT-NHNN ban hành ngày 22/6, NHNN sửa đổi khoản 5 Điều 16 của Thông tư 22/2019/TT-NHNN theo hướng quy định: "Ngân hàng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài phải tuân thủ tỷ lệ tối đa của nguồn vốn ngắn hạn được sử dụng để cho vay trung hạn và dài hạn là 40%". Quy định mới có hiệu lực từ ngày 1/7/2026.

Như vậy, sau nhiều năm theo đuổi lộ trình siết dần tỷ lệ sử dụng vốn ngắn hạn cho vay trung và dài hạn nhằm giảm rủi ro kỳ hạn trong hệ thống ngân hàng, NHNN đã có bước điều chỉnh theo hướng nới rộng dư địa cho vay trung và dài hạn của các tổ chức tín dụng.

Tỷ lệ vốn ngắn hạn cho vay trung và dài hạn là một trong những chỉ tiêu an toàn quan trọng của hệ thống ngân hàng. Chỉ tiêu này phản ánh mức độ sử dụng nguồn vốn huy động ngắn hạn để tài trợ cho các khoản tín dụng có thời hạn dài hơn. Khi tỷ lệ này quá cao, ngân hàng có thể đối mặt với rủi ro thanh khoản do nguồn vốn huy động đến hạn sớm hơn nhiều so với thời gian thu hồi các khoản cho vay.

Tuy nhiên, trong bối cảnh nền kinh tế vẫn phụ thuộc lớn vào tín dụng ngân hàng, nhu cầu vốn trung và dài hạn của doanh nghiệp, đặc biệt trong các lĩnh vực sản xuất, đầu tư cơ sở hạ tầng, bất động sản công nghiệp và các dự án quy mô lớn, tiếp tục ở mức cao. Việc nâng trần lên 40% được kỳ vọng sẽ tạo thêm dư địa cho các tổ chức tín dụng mở rộng cấp vốn cho nền kinh tế.

Không chỉ sửa đổi quy định về tỷ lệ vốn ngắn hạn cho vay trung và dài hạn, Thông tư 25/2026/TT-NHNN cũng điều chỉnh một số nội dung liên quan đến tỷ lệ khả năng chi trả của các ngân hàng.

Cụ thể, NHNN sửa đổi điểm a khoản 4 Điều 20 của Thông tư 22/2019/TT-NHNN về phạm vi các khoản tiền gửi được tính toán trong tỷ lệ khả năng chi trả.

Theo quy định mới, tiền gửi của tổ chức trong nước và nước ngoài, bao gồm cả tiền gửi của các tổ chức tín dụng và chi nhánh ngân hàng nước ngoài khác, được đưa vào cơ sở tính toán, ngoại trừ một số khoản đặc thù.

Các khoản không được tính gồm tiền ký quỹ và tiền gửi vốn chuyên dùng của khách hàng; tiền gửi không kỳ hạn của Kho bạc Nhà nước; cùng với 80% số dư tiền gửi có kỳ hạn của Kho bạc Nhà nước hoặc tỷ lệ khác do Thống đốc NHNN quyết định trong từng thời kỳ.

Theo NHNN, việc sửa đổi các quy định này nhằm cập nhật khuôn khổ pháp lý về các tỷ lệ an toàn, phù hợp với thực tiễn hoạt động của hệ thống ngân hàng và yêu cầu quản lý trong giai đoạn mới.

Thông tư mới cũng quy định bãi bỏ toàn bộ Thông tư 08/2020/TT-NHNN và Thông tư 08/2026/TT-NHNN kể từ ngày 1/7/2026 nhằm thống nhất hệ thống văn bản pháp lý điều chỉnh các giới hạn và tỷ lệ bảo đảm an toàn của các tổ chức tín dụng.

Động thái nới tỷ lệ vốn ngắn hạn cho vay trung và dài hạn được đánh giá sẽ hỗ trợ đáng kể cho khả năng cung ứng tín dụng của hệ thống ngân hàng trong nửa cuối năm 2026. Trong bối cảnh, nhiều năm qua, các ngân hàng thương mại vẫn là kênh cung ứng vốn chủ lực cho nền kinh tế khi thị trường vốn, đặc biệt khi thị trường trái phiếu doanh nghiệp, chưa phục hồi hoàn toàn về quy mô và niềm tin nhà đầu tư.

Ở chiều ngược lại, việc gia tăng tỷ lệ sử dụng vốn ngắn hạn cho vay trung và dài hạn cũng đòi hỏi các tổ chức tín dụng phải tăng cường quản trị rủi ro thanh khoản, kiểm soát chặt chẽ cơ cấu kỳ hạn nguồn vốn và tài sản có, tránh tình trạng mất cân đối nguồn vốn trong trường hợp thị trường xuất hiện biến động bất lợi.

Thông tư 25/2026/TT-NHNN có hiệu lực từ ngày 1/7/2026 và áp dụng đối với toàn bộ ngân hàng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài hoạt động tại Việt Nam.