Phố Wall lại đảo chiều theo cú 'quay xe' của ông Trump với Iran

Khép lại phiên giao dịch ngày 11/6, thị trường tài chính Mỹ đảo chiều mạnh sau làn sóng bán tháo trước đó, khi tâm điểm của nhà đầu tư chuyển từ dữ liệu kinh tế, kết quả kinh doanh doanh nghiệp sang quyết định của Tổng thống Donald Trump liên quan tới Iran.

Chỉ ít giờ sau khi đe dọa sẽ tấn công Iran "rất mạnh", ông Trump cho biết đã hủy kế hoạch không kích, với lý do các cuộc thảo luận đã tiến triển tới cấp cao nhất trong giới lãnh đạo Iran và một số nước khu vực. Nhà đầu tư lập tức diễn giải động thái này như tín hiệu giảm căng thẳng địa chính trị, đặc biệt là khả năng hạ nhiệt rủi ro quanh eo biển Hormuz – tuyến vận tải năng lượng quan trọng của thế giới.

Trên Phố Wall, chỉ số Dow Jones tăng 929,97 điểm, tương đương 1,86%, lên 50.848,75 điểm. S&P 500 tăng 1,75% lên 7.394,30 điểm. Nasdaq Composite tăng mạnh nhất trong ba chỉ số chính, thêm 2,54%, lên 25.809,66 điểm.

Đây là mức tăng theo ngày mạnh nhất của ba chỉ số chính kể từ ngày 8/4, thời điểm Mỹ và Iran đạt được một thỏa thuận ngừng bắn tạm thời. Diễn biến này cho thấy thị trường cổ phiếu Mỹ đang đặc biệt nhạy cảm với các tín hiệu chính sách từ Nhà Trắng, nhất là khi căng thẳng Trung Đông tác động trực tiếp tới giá dầu, lạm phát và kỳ vọng lãi suất.

Đà tăng của chứng khoán Mỹ được dẫn dắt bởi nhóm công nghệ và bán dẫn. Sau phiên giảm mạnh trước đó, các cổ phiếu chip phục hồi mạnh, giúp chỉ số bán dẫn Philadelphia tăng 7,9%, mức tăng trong một ngày lớn nhất kể từ tháng 4/2025.

Lực mua quay lại với nhóm công nghệ cho thấy nhà đầu tư vẫn sẵn sàng trở lại với các tài sản rủi ro khi kịch bản xung đột quân sự leo thang được đẩy lùi. Tuy nhiên, mức tăng mạnh cũng phản ánh việc thị trường đã bị bán quá mức trong các phiên trước, khi rủi ro Iran, giá dầu cao và lo ngại Fed duy trì lãi suất cao cùng lúc gây sức ép lên cổ phiếu.

Một yếu tố khác hỗ trợ tâm lý thị trường là kỳ vọng trước phiên giao dịch đầu tiên của SpaceX trên Nasdaq. SpaceX đã định giá IPO ở mức 135 USD/cổ phiếu, huy động 75 tỷ USD và đạt mức định giá 1.770 tỷ USD.

Diễn biến trái chiều nhất nằm ở thị trường dầu mỏ. Nếu phiên 10/6 chứng kiến dầu tăng mạnh khi căng thẳng Mỹ - Iran leo thang, thì đến phiên 11/6, dầu thô đảo chiều giảm sau phát biểu mới của ông Trump.

Giá dầu Brent kỳ hạn giảm 2,72 USD, tương đương 2,9%, xuống 90,38 USD/thùng. Giá dầu WTI của Mỹ giảm 2,32 USD, tương đương 2,6%, xuống 87,71 USD/thùng.

Đà giảm này xuất hiện sau khi thị trường đánh giá quyết định hủy tấn công Iran có thể mở đường cho một thỏa thuận ngoại giao. Ông Trump nói Mỹ và Iran có thể ký một thỏa thuận hòa bình ngay cuối tuần, qua đó mở lại hoạt động vận tải qua eo biển Hormuz.

Tuy nhiên, truyền thông Iran cho biết Tehran chưa phê chuẩn văn bản thỏa thuận nào. Trước đó, Iran đã tuyên bố đóng cửa eo biển Hormuz đối với tàu chở dầu và tàu thương mại, đồng thời cảnh báo các tàu cố vượt qua có thể bị tấn công.

Vì vậy, phiên giảm của dầu ngày 11/6 chưa hẳn là dấu hiệu rủi ro đã kết thúc. Đúng hơn, đó là phản ứng với việc thị trường tạm thời loại bỏ kịch bản xấu nhất: một đợt tấn công mới của Mỹ khiến Iran đáp trả mạnh hơn và làm gián đoạn sâu hơn dòng chảy năng lượng từ Vùng Vịnh.

Trên thị trường kim loại quý, giá vàng giao ngay phục hồi mạnh trong phiên 11/6 sau khi Tổng thống Donald Trump hủy kế hoạch tấn công Iran, khiến đồng USD suy yếu và làm dịu bớt lo ngại về một cú sốc dầu mới. Theo dữ liệu cập nhật cuối phiên tại Mỹ, vàng giao ngay tăng 3,45% lên 4.210,7 USD/ounce, sau khi có thời điểm rơi xuống mức thấp nhất kể từ cuối tháng 11/2025.

Tuy nhiên, hợp đồng vàng tương lai Mỹ giao tháng 8 vẫn chốt phiên giảm 0,5% xuống 4.114 USD/ounce, cho thấy thị trường vàng vẫn chịu sức ép từ kỳ vọng Fed duy trì lãi suất cao trong bối cảnh lạm phát Mỹ chưa hạ nhiệt rõ rệt.

Đến khoảng 6h sáng ngày 12/6 theo giờ Việt Nam, giá vàng giao ngay tiếp tục nhích lên quanh 4.226 USD/ounce.

Thông thường, vàng được hưởng lợi khi rủi ro địa chính trị gia tăng. Nhưng trong bối cảnh hiện nay, lạm phát và lãi suất mới là hai yếu tố chi phối mạnh hơn. Giá dầu cao do xung đột Trung Đông khiến thị trường lo ngại lạm phát Mỹ kéo dài, từ đó làm tăng khả năng Fed phải giữ lãi suất cao hoặc thậm chí nâng lãi suất vào cuối năm. Lãi suất cao làm tăng chi phí cơ hội nắm giữ vàng, qua đó gây sức ép lên kim loại quý.

Quyết định hủy kế hoạch tấn công Iran của ông Trump giúp giảm bớt nỗi lo về một cú sốc dầu mới, kéo kỳ vọng lãi suất dịu lại. Theo Reuters dẫn công cụ CME FedWatch, xác suất thị trường định giá Fed nâng lãi suất vào tháng 12 đã giảm từ 69% xuống 62% sau thông tin này. Đây là một trong những yếu tố giúp vàng phục hồi từ đáy trong phiên, dù hợp đồng vàng tương lai Mỹ vẫn chưa trở lại sắc xanh.

Dữ liệu kinh tế Mỹ công bố cùng ngày cho thấy bức tranh vẫn chưa thuận lợi cho tài sản rủi ro. Chỉ số giá sản xuất (PPI) tháng 5 tăng 1,1% so với tháng trước, cao hơn dự báo tăng 0,7% của các nhà kinh tế. So với cùng kỳ, PPI tăng 6,5%, mức tăng mạnh nhất kể từ tháng 11/2022.

Giá hàng hóa, chủ yếu do năng lượng, đóng góp gần 80% mức tăng của PPI. Riêng giá năng lượng tăng 10,7%, trong đó giá xăng bán buôn tăng 23,4%. Một ngày trước đó, chỉ số giá tiêu dùng (CPI) của Mỹ cũng tăng 4,2% so với cùng kỳ, mức tăng mạnh nhất trong ba năm.

Các số liệu này cho thấy cú sốc năng lượng từ Trung Đông đã bắt đầu lan vào chuỗi giá cả của Mỹ. Điều đó khiến Fed khó sớm nới lỏng chính sách, ngay cả khi thị trường cổ phiếu phục hồi nhờ tín hiệu ngoại giao.

Nhìn tổng thể, phiên 11/6 tiếp tục cho thấy các tài sản tài chính Mỹ biến động mạnh theo phát biểu và quyết định chính sách của ông Trump, đúng với cách Phố Wall gọi là "TACO trade".

Nhưng đằng sau phản ứng tích cực ngắn hạn, rủi ro lớn vẫn nằm ở việc liệu eo biển Hormuz có thực sự được mở lại ổn định, giá năng lượng có hạ nhiệt bền vững và Fed có thể tránh một đợt nâng lãi suất mới hay không.