Quyết định 40 tạo hiệu ứng, cổ phiếu vốn Nhà nước đồng loạt bứt phá

Phiên sáng 7/8, hàng loạt cổ phiếu vốn Nhà nước đồng loạt tăng trần sau thời gian dài điều chỉnh. GAS tăng hết biên độ lên 74.600 đồng/cổ phiếu, trong khi BCM, PLX, GVR cũng đồng loạt tím trần.

Ngoài ra, nhiều cổ phiếu vốn Nhà nước khác cũng thu hút dòng tiền mạnh. BSR ghi nhận khối lượng khớp lệnh hơn 13,5 triệu cổ phiếu trong phiên sáng, thị giá lên sát mức giá trần 26.400 đồng/cổ phiếu. Các mã BVH, KSV, PGV, OIL, VGI và VNM tăng từ 4-6%.

Diễn biến tích cực của nhóm cổ phiếu này xuất hiện sau khi Thủ tướng Chính phủ ban hành Quyết định số 40/2026/QĐ-TTg quy định tiêu chí phân loại doanh nghiệp để thực hiện cơ cấu lại vốn Nhà nước tại doanh nghiệp Nhà nước và doanh nghiệp có vốn Nhà nước vào chiều muộn ngày 6/8.

Theo đó, Quyết định 40 là căn cứ để cơ quan đại diện chủ sở hữu xây dựng kế hoạch sắp xếp, cơ cấu lại vốn Nhà nước tại doanh nghiệp theo hướng giữ nguyên tỷ lệ sở hữu hoặc thực hiện các hình thức cơ cấu lại vốn theo quy định của pháp luật.

Giới đầu tư kỳ vọng việc ban hành tiêu chí phân loại doanh nghiệp giai đoạn 2026-2030 sẽ tháo gỡ những vướng mắc trong quá trình cơ cấu lại và thoái vốn Nhà nước tại nhiều doanh nghiệp lớn, đồng thời tạo cơ sở pháp lý rõ ràng hơn cho các kế hoạch tăng vốn, tái cấu trúc và huy động nguồn lực trong thời gian tới.

Tại ĐHĐCĐ thường niên năm 2026, lãnh đạo Tổng công ty Đầu tư và Phát triển Công nghiệp - CTCP (Becamex, HoSE: BCM) từng cho biết doanh nghiệp đang chờ các quy định mới về phân loại doanh nghiệp Nhà nước giai đoạn 2026-2030 để xây dựng kế hoạch giảm tỷ lệ sở hữu Nhà nước. Nếu được xếp vào nhóm Nhà nước nắm giữ trên 50% vốn, thẩm quyền phê duyệt các nội dung liên quan sẽ thuộc UBND TP.HCM, qua đó rút ngắn đáng kể thời gian thực hiện thủ tục.

Theo Quyết định 40, trong thời hạn 30 ngày làm việc kể từ ngày văn bản có hiệu lực (5/8/2026), cơ quan đại diện chủ sở hữu phải xây dựng kế hoạch 5 năm về cơ cấu lại vốn Nhà nước tại các doanh nghiệp thuộc phạm vi quản lý và gửi Bộ Tài chính tổng hợp, báo cáo Thủ tướng Chính phủ xem xét, quyết định. Quy định này không áp dụng đối với Tập đoàn Công nghiệp - Viễn thông Quân đội (Viettel) và ba ngân hàng thương mại cổ phần gồm BIDV, VietinBank và Vietcombank.

Theo Quyết định, doanh nghiệp được phân thành ba nhóm chính theo tỷ lệ vốn Nhà nước nắm giữ.

Nhóm thứ nhất là doanh nghiệp Nhà nước nắm giữ 100% vốn điều lệ, hoạt động trong các lĩnh vực đặc biệt quan trọng như cung ứng sản phẩm, dịch vụ công ích thiết yếu; độc quyền tự nhiên; khoa học, công nghệ; xây dựng hạ tầng trọng điểm quốc gia; ứng dụng công nghệ cao và các lĩnh vực then chốt của nền kinh tế.

Nhóm thứ hai là doanh nghiệp Nhà nước nắm giữ từ 65% vốn điều lệ trở lên, hoạt động trong các lĩnh vực như quản lý cảng hàng không, vận chuyển hàng không, khai thác cảng biển đặc biệt, khai thác khoáng sản quy mô lớn, tài chính - ngân hàng, cơ khí chế tạo và một số lĩnh vực bảo đảm an sinh xã hội.

Nhóm còn lại là doanh nghiệp Nhà nước nắm giữ trên 50% đến dưới 65% vốn điều lệ, hoạt động trong các lĩnh vực như đầu mối nhập khẩu xăng dầu có thị phần lớn, cung cấp dịch vụ viễn thông có vai trò đặc biệt đối với hạ tầng viễn thông quốc gia và một số hoạt động tìm kiếm, thăm dò khoáng sản.