Sáng tạo cùng AI: AI không phải là chủ thể quyền tác giả

(KTSG Online) - Cuộc cách mạng trí tuệ nhân tạo (AI) đang làm thay đổi căn bản diện mạo của các ngành công nghiệp sáng tạo, từ âm nhạc, điện ảnh đến truyền thông số và thiết kế.

Tuy nhiên, một câu hỏi lớn luôn khiến giới nghệ sĩ, các nhà sáng tạo và doanh nghiệp trăn trở: Liệu một tác phẩm được tạo ra từ những dòng lệnh AI có được pháp luật bảo hộ?

Bài viết sẽ giải mã những nút thắt pháp lý quan trọng nhất thông qua góc nhìn từ Luật sửa đổi, bổ sung Luật Sở hữu trí tuệ (SHTT) năm 2025 và các Nghị định mới nhất vừa ban hành trong năm 2026 tại Việt Nam.

Điểm cốt lõi mà độc giả không thể bỏ qua chính là khẳng định: AI không phải là chủ thể quyền tác giả. Pháp luật Việt Nam giữ vững quan điểm nhất quán rằng con người luôn giữ vai trò trung tâm trong dòng chảy sáng tạo, còn AI chỉ là công cụ hỗ trợ.

Để một sản phẩm có sự tham gia của AI được phát sinh quyền tác giả, người sáng tạo phải chứng minh được “đóng góp đáng kể và mang tính quyết định” của mình vào kết quả cuối cùng.

Bên cạnh đó, bài viết còn mở ra một cái nhìn thực tế về nghĩa vụ chứng minh và tính minh bạch trong kỷ nguyên số. Lần đầu tiên, việc kê khai trung thực quá trình sử dụng AI và lưu trữ lịch sử tương tác, câu lệnh, hay các bản thảo trung gian trở thành một “chuẩn mực mới” để bảo vệ tài sản trí tuệ.

Mặc dù vẫn còn những khoảng trống pháp lý cần hoàn thiện như cơ chế xác định trách nhiệm vi phạm hay các tiêu chí định lượng về mức độ chỉnh sửa, nhưng những quy định mới này đã tạo nên một hành lang quan trọng, giúp cân bằng giữa việc khuyến khích đổi mới công nghệ và bảo vệ nền tảng sáng tạo đích thực của con người.

Để khám phá sâu hơn về các tiêu chí cụ thể để được công nhận quyền tác giả cũng như cách thức xây dựng hệ thống lưu trữ dữ liệu sáng tạo an toàn trong kỷ nguyên AI, mời bạn đọc bài viết đầy đủ tại đây.