Sóng cổ tức tháng 8: Tiền mặt rủng rỉnh, cổ phiếu nhân đôi

Bước vào tuần giao dịch đầu tiên của tháng 8 (từ ngày 3-7/8), nhịp đập của thị trường chứng khoán dường như nóng hơn khi có tới trên 30 doanh nghiệp niêm yết thông báo chốt ngày giao dịch không hưởng quyền để thực hiện chi trả cổ tức cho cổ đông. Bức tranh cổ tức năm nay cho thấy sự đa dạng trong phương thức phân phối, từ những đợt phát hành cổ phiếu "khủng" để tăng vốn đến những cơn mưa tiền mặt hàng nghìn tỷ đồng, mang lại tỷ suất sinh lời hấp dẫn cho giới đầu tư.

Đáng chú ý nhất trong nhóm trả cổ tức bằng cổ phiếu tuần này là ông lớn ngành bất động sản - CTCP Vinhomes (Mã: VHM). Doanh nghiệp đã quyết định chốt danh sách thực hiện quyền nhận cổ tức năm 2025 bằng cổ phiếu với tỷ lệ lên tới 100%, nghĩa là nhà đầu tư cứ sở hữu 1 cổ phiếu VHM sẽ được nhận thêm 1 cổ phiếu mới. Ngày đăng ký cuối cùng được ấn định là 7/8, tương ứng với ngày giao dịch không hưởng quyền là 6/8.

Để thực hiện đợt bồi đắp vốn này, Vinhomes dự kiến phát hành hơn 4,1 tỷ cổ phiếu cho cổ đông hiện hữu. Động thái này sẽ đẩy vốn điều lệ của Vinhomes tăng gấp đôi, từ mức hơn 41.074 tỷ đồng lên khoảng 82.148 tỷ đồng, tương ứng với hơn 8,2 tỷ cổ phiếu lưu hành trên thị trường. Người hưởng lợi lớn nhất từ thương vụ này không ai khác là công ty mẹ - Tập đoàn Vingroup (Mã: VIC). Với vị thế là cổ đông lớn duy nhất nắm giữ 69,34% vốn điều lệ (hơn 3 tỷ cổ phiếu), Vingroup sẽ bỏ túi thêm hơn 2,8 tỷ cổ phiếu VHM sau đợt phát hành.

Ở mặt trận cổ tức bằng tiền mặt, quán quân gọi tên CTCP Cơ khí Phổ Yên (Fomeco - Mã: FBC). Dù quy mô không quá lớn nhưng Fomeco khiến nhiều nhà đầu tư phải "khao khát" khi chốt danh sách trả cổ tức năm 2025 bằng tiền mặt với tỷ lệ 100% (tương ứng 10.000 đồng/cp). Doanh nghiệp sẽ chốt quyền vào ngày 7/8 và dự kiến tiền sẽ "ting ting" vào tài khoản cổ đông trong ngày 18/9. Với gần 3,7 triệu cổ phiếu lưu hành, mức chi cho đợt thanh toán này rơi vào khoảng 37 tỷ đồng, cho thấy sức khỏe tài chính và dòng tiền cực kỳ dồi dào của doanh nghiệp cơ khí này.

Không hề kém cạnh về độ chịu chi, Tập đoàn Xăng dầu Việt Nam (Petrolimex - Mã: PLX) cũng điền tên vào danh sách tuần này với phương án trả cổ tức năm 2025 bằng tiền mặt tỷ lệ 12% (1.200 đồng/cổ phiếu). Ngày giao dịch không hưởng quyền là 4/8 và ngày thanh toán dự kiến vào 20/8.

Sở hữu lượng cổ phiếu lưu hành khổng lồ lên tới gần 1,3 tỷ đơn vị, ước tính Petrolimex sẽ dốc hầu bao khoảng 1.525 tỷ đồng cho đợt cổ tức này. Đặc biệt, Bộ Tài chính - cổ đông Nhà nước nắm giữ tới 75,87% vốn điều lệ - sẽ thu về nguồn tiền "khủng" khoảng 1.157 tỷ đồng. Đối tác chiến lược đến từ Nhật Bản là Công ty TNHH ENEOS Việt Nam (sở hữu 13,08% vốn) cũng dự thu khoảng 199 tỷ đồng.

Ngoài ra, thị trường còn ghi nhận hàng loạt doanh nghiệp khác chốt danh sách trong tuần với tỷ lệ chi trả dao động từ 1% đến 40% tùy theo phương án tiền mặt hoặc cổ phiếu.

Bên cạnh làn sóng chốt quyền đầu tháng 8, thị trường cũng dồn sự chú ý vào kế hoạch tạm ứng cổ tức năm 2026 bằng tiền mặt của CTCP Thủy điện Vĩnh Sơn - Sông Hinh (Mã: VSH). HĐQT doanh nghiệp vừa thông qua mức chi trả 15% (1.500 đồng/cp), chốt danh sách vào ngày 17/8/2026 và thanh toán vào 8/9/2026.

Với hơn 236,2 triệu cổ phiếu lưu hành, VSH sẽ trích từ lợi nhuận chưa phân phối khoảng 354,4 tỷ đồng để chia cho cổ đông. Cổ đông lớn nhất là Năng lượng REE (công ty con của Cơ Điện Lạnh - REE) với 52,58% vốn dự kiến nhận hơn 186,3 tỷ đồng, giúp bổ sung nguồn lực đáng kể cho hệ sinh thái năng lượng của REE. Tổng công ty Phát điện 3 (PGV) nắm 30,55% vốn cũng sẽ thu về gần 108,3 tỷ đồng. Riêng hai "ông lớn" này đã ôm trọn hơn 83% tổng số tiền chi trả đợt này.

Sự tự tin chốt sớm cổ tức của VSH đến từ bức tranh kinh doanh rực sáng. Quý II/2026, doanh thu thuần đạt hơn 576 tỷ đồng (tăng 14,8%), nhưng lợi nhuận sau thuế vọt lên 238,7 tỷ đồng, tăng tới 43,5% so với cùng kỳ. Lũy kế 6 tháng đầu năm, VSH ghi nhận 1.194 tỷ đồng doanh thu và 507,4 tỷ đồng lợi nhuận. Tốc độ tăng trưởng lợi nhuận vượt xa doanh thu chứng tỏ biên lợi nhuận và hiệu quả vận hành của VSH đang ở mức tối ưu. Chỉ sau 2 quý, doanh nghiệp đã hoàn thành 87% mục tiêu lợi nhuận cả năm (583,8 tỷ đồng).

Tại thời điểm 30/6/2026, tổng tài sản của VSH đạt 8.053,5 tỷ đồng, chủ yếu là tài sản cố định (82,2%). Điểm tích cực là nợ phải trả đã giảm 8,2%, trong đó nợ vay chiếm 2.485,7 tỷ đồng. Việc nợ vay hạ nhiệt trong bối cảnh lợi nhuận thăng hoa không chỉ củng cố cấu trúc tài chính mà còn là bệ phóng vững chắc để VSH tiếp tục duy trì chính sách cổ tức đều đặn, hấp dẫn trong thời gian tới.