Sửa đổi Luật Thủ đô để giúp Hà Nội phát triển bứt phá

Chiều 12/1, Bộ Tư pháp chủ trì, phối hợp với UBND TP Hà Nộitổ chức Hội nghị Đánh giá thi hành Luật Thủ đô số 39/2024/QH15 làm cơ sở đề xuấtcác chính sách lớn trong việc xây dựng Luật Thủ đô (sửa đổi).

Trình bày dự thảo Báo cáo kết quả theo dõi tình hình thihành Luật Thủ đô tại Hội nghị, Phó Vụ trưởng Vụ Công tác xây dựng văn bản quyphạm pháp luật, Bộ Tư pháp Lê Tuấn Phong nhấn mạnh Luật Thủ đô được Quốc hộikhóa XV thông qua ngày 28/6/2024, có hiệu lực từ ngày 1/1/2025 (một số nội dungtừ 1/7/2025), đánh dấu bước phát triển mới trong tư duy lập pháp đối với Thủ đôHà Nội.

Sau khi Luật Thủ đô được Quốc hội thông qua, công tác chỉ đạotriển khai thực hiện đã được các cấp, các ngành khẩn trương thực hiện. Tuynhiên, thực tiễn thi hành Luật Thủ đô vẫn còn không ít khó khăn, vướng mắctrong tổ chức thực hiện cũng như vướng mắc từ quy định của luật.

Phát biểu tại Hội nghị, Phó Chủ tịch Thường trực UBND TP HàNội Dương Đức Tuấn cho rằng việc sửa đổi luật cần phải được tiếp cận với tư duyđổi mới, tầm nhìn dài hạn.

Điều này tạo cơ sở pháp lý vượt trội đủ mạnh để Hà Nội pháthuy tối đa tiềm năng, lợi thế đặc thù, mạnh dạn thí điểm những mô hình mới,cách làm mới nhưng đồng thời phải đảm bảo kỷ cương, kỷ luật, minh bạch và lợiích chung.

TP Hà Nội dự kiến Luật Thủ đô (sửa đổi) sẽ thể chế hóa 4nhóm chính sách lớn, tập trung vào các nội dung trọng tâm bao gồm: về vị trí, chứcnăng, nhiệm vụ của Thủ đô; về thẩm quyền của chính quyền Thủ đô; về quản trị,xây dựng, phát triển và bảo vệ Thủ đô; về Vùng Thủ đô.

Kết luận Hội nghị, Thứ trưởng Bộ Tư pháp Phan Chí Hiếu cho rằngviệc sửa đổi Luật Thủ đô là cần thiết để tháo gỡ những khó khăn, vướng mắc đãphát sinh, phù hợp với hệ thống pháp luật hiện hành, kịp thời thể chế hoá cácchủ trương của Đảng; cũng như có các cơ chế, chính sách đặc thù, vượt trộigiúp Thủ đô phát triển bứt phá trong thời gian tới.

Việc xây dựng luật cần bám sát các chủ trương lớn, mới, mang tính cách mạng củaĐảng trong thời gian gần đây, Văn kiện Đại hội XIV của Đảng sắp tới và đặc biệtlà Nghị quyết mới của Bộ Chính trị về xây dựng và phát triển Thủ đô Hà Nội(thay thế Nghị quyết số 15-NQ/TW ngày 5/5/2022).

Theo đó, đẩy mạnh phân quyền cho chính quyền thành phố; tiếp tục kế thừa các quy định còn phù hợp tạiLuật Thủ đô; luật hóa các quy định tại Nghị quyết số 258/2025/QH15 và rà soát,luật hóa một số cơ chế, chính sách đặc thù áp dụng cho một số địaphương khác.

Đặc biệt, cần xử lý được vấn đề liên kết vùng, trao cho TP Hà Nội thẩm quyềnquyết định trong việc giải quyết các vấn đề mang tính liên vùng, nhất là về hạtầng giao thông, hạ tầng chung cho vùng như nước sạch, thoát nước, xử lý chấtthải, năng lượng…, liên kết kinh tế xã hội, xử lý ô nhiễm, bảo vệ môi trường bềnvững, kiểm soát an toàn thực phẩm.

Ngoài ra, cần có cơ chế để thực hiện mô hình kinh tế mới như kinh tế  bạc,kinh tế tầm thấp… để thúc đẩy tăng trưởng “hai con số”. Luật cần được thiết kếđể Hà Nội chuyển mạnh từ mô hình tăng trưởng truyền thống sang mô hình kinh tế tri thức và kinh tế số.

Thứ trưởng Phan Chí Hiếu cũng đề nghị rà soát các luật vừa được Quốc hội thôngqua với tinh thần chung những vấn đề gì đã được quy định, áp dụng chung thìkhông quy định trong Luật Thủ đô.

Dự kiến Luật Thủ đô (sửa đổi) sẽ trình Quốc hội cho ý kiến và thông qua tại Kỳ họp thứ nhất, Quốc hội khóa XVI (tháng 4/2026). Hiện nay, Bộ Tư pháp đã báo cáo Chính phủ đề xuất xây dựng Luật Thủ đô (sửa đổi) vào Chương trình lập pháp 2026.