Thủ tướng: Làm rõ tiêu chí nhận diện đầu cơ, thao túng bất động sản

Chiều 16/9, Thủ tướng Lê Minh Hưng chủ trì phiên họp chuyên đề xây dựng pháp luật tháng 9/2026, cho ý kiến về 8 dự án luật, nghị quyết dự kiến trình kỳ họp thứ 2, Quốc hội khóa XVI. Thủ tướng yêu cầu quá trình xây dựng pháp luật phải xử lý đến cùng các điểm nghẽn, không để lợi ích cục bộ, lợi ích ngành, lợi ích nhóm chi phối chính sách.

Tại phiên họp, Chính phủ cho ý kiến về Luật Đất đai (sửa đổi), Luật Nhà ở (sửa đổi), Luật Kinh doanh bất động sản (sửa đổi), Luật Ngân sách nhà nước (hợp nhất), Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Đầu tư; Nghị quyết sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị quyết số 107/2023/QH15; Luật Tổ chức cơ quan điều tra hình sự (sửa đổi) và Luật Thực hiện dân chủ ở cơ sở (sửa đổi).

Theo Thủ tướng, thời gian từ nay đến kỳ họp thứ 2 không còn nhiều, trong khi khối lượng công việc lập pháp rất lớn. Dự kiến tại kỳ họp, Chính phủ trình Quốc hội xem xét, cho ý kiến và thông qua khoảng 45 dự án luật, nghị quyết. Các dự án được đưa ra tại phiên họp có nhiều nội dung mới, khó, nhạy cảm, phạm vi tác động rộng, liên quan trực tiếp đến ngân sách, đầu tư, thuế, đất đai, nhà ở và kinh doanh bất động sản.

Đây cũng là những lĩnh vực còn nhiều khó khăn, vướng mắc trong thực tiễn, cần được khẩn trương hoàn thiện để khơi thông nguồn lực và cải thiện môi trường đầu tư, kinh doanh.

Thủ tướng nhấn mạnh quan điểm xuyên suốt là thể chế hóa đầy đủ, kịp thời các chủ trương; giải quyết đúng, trúng và đến cùng các điểm nghẽn; khơi thông nguồn lực, kiến tạo phát triển và tạo không gian, dư địa cho phát triển.

"Quan trọng nhất, các bộ phải thấm nhuần tinh thần chỉ đạo là loại bỏ tư duy cục bộ, lợi ích ngành, lợi ích nhóm, tuyệt đối không để lợi ích cục bộ, lợi ích ngành, lợi ích nhóm chi phối chính sách", Thủ tướng nói.

Người đứng đầu Chính phủ yêu cầu các quy định phải cụ thể, chặt chẽ, bịt được những kẽ hở, vừa bảo đảm mục tiêu quản lý vừa kiến tạo không gian phát triển. Quá trình xây dựng văn bản quy phạm pháp luật phải tuân thủ đầy đủ các quy định về kiểm soát quyền lực, phòng ngừa lợi ích cục bộ, lợi ích nhóm tác động vào chính sách.

Thủ tướng yêu cầu rà soát kỹ tính đồng bộ giữa các dự án luật, nhất là Luật Đất đai, Luật Nhà ở, Luật Kinh doanh bất động sản, Luật Đầu tư và pháp luật về thuế, ngân sách. Các quy định chồng chéo, mâu thuẫn phải được xử lý dứt điểm; đồng thời giảm tầng nấc, trùng lặp, cắt giảm thực chất thủ tục hành chính, điều kiện đầu tư kinh doanh và chi phí tuân thủ.

Chính phủ cũng được yêu cầu không tạo thêm cơ chế "xin - cho", không đẩy khó khăn cho người dân, doanh nghiệp; việc phân cấp, phân quyền phải gắn với nguồn lực, trách nhiệm giải trình và kiểm tra, giám sát.

Đối với Luật Đất đai (sửa đổi), Thủ tướng xác định đây là dự án luật đặc biệt quan trọng, tác động trực tiếp và sâu rộng đến đời sống kinh tế - xã hội, được người dân, doanh nghiệp và các tổ chức, cá nhân trong và ngoài nước quan tâm.

Thủ tướng giao Bộ NN&MT tiếp tục rà soát toàn diện dự thảo, nhất là các nội dung còn ý kiến khác nhau; bảo đảm thể chế hóa đầy đủ các chủ trương của cấp có thẩm quyền, trong đó có nguyên tắc, định hướng lớn tại Nghị quyết số 21 của Trung ương.

Dự thảo cũng phải bảo đảm tính đồng bộ với Luật Nhà ở, Luật Kinh doanh bất động sản và các luật liên quan; đẩy nhanh xây dựng, kết nối thông tin, dữ liệu đất đai theo nguyên tắc minh bạch tối đa nhằm thúc đẩy giao dịch trên thị trường. Đồng thời, rà soát quy định về phân cấp, phân quyền, đơn giản hóa thủ tục hành chính theo nguyên tắc một đầu mối, một cửa.

Với Luật Nhà ở (sửa đổi), Thủ tướng giao Bộ Xây dựng tiếp tục hoàn thiện cơ chế về thời hạn sử dụng nhà chung cư, các loại hình nhà ở cho thuê và cơ chế tài chính đi kèm.

Các thủ tục đầu tư, phát triển và tiếp cận nhà ở được yêu cầu đơn giản hóa nhằm đáp ứng nhu cầu có nơi ở ổn định, lâu dài của người dân. Dự thảo cần quy định rõ tiêu chí khung về hạn chế phân lô bán nền, cơ chế ngăn ngừa đầu cơ; đồng thời báo cáo Quốc hội đề xuất thí điểm cơ chế Nhà nước mua lại dự án nhà ở thương mại của chủ đầu tư không còn khả năng thực hiện hoặc không thể chuyển nhượng.

Đối với Luật Kinh doanh bất động sản (sửa đổi), Thủ tướng yêu cầu hoàn thiện cơ chế để thị trường bất động sản trở thành kênh phân bổ đất đai công khai, minh bạch, lành mạnh, ổn định và bền vững.

Dự thảo cần xác định rõ tiêu chí nhận diện hành vi đầu cơ, thao túng thị trường; hoàn thiện cơ chế bảo đảm giá trị còn lại của hợp đồng mua bán, thuê mua nhà ở hình thành trong tương lai qua tài khoản bảo đảm. Đồng thời, rà soát điều kiện kinh doanh, trình tự giao dịch, huy động vốn và trách nhiệm công khai thông tin, bảo đảm an toàn pháp lý và bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của các chủ thể tham gia thị trường, nhất là người mua nhà.

Thủ tướng cũng yêu cầu kết nối, chia sẻ dữ liệu về bất động sản với dữ liệu đất đai, quy hoạch, thuế, công chứng, dân cư và tín dụng.

Kết luận phiên họp, Thủ tướng yêu cầu các Bộ trưởng trực tiếp chỉ đạo tiếp thu đầy đủ các ý kiến, khẩn trương hoàn thiện hồ sơ các dự án luật, nghị quyết để lấy ý kiến Thành viên Chính phủ, báo cáo Phó Thủ tướng phụ trách trước ngày 21/9/2026.

"Yêu cầu xuyên suốt là thể chế phải đi trước một bước, mở đường cho phát triển; quyết tâm xử lý triệt để các chồng chéo, bất cập; khơi thông và sử dụng hiệu quả nguồn lực; bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của người dân, doanh nghiệp; nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước", Thủ tướng nhấn mạnh.

Đồng thời, Thủ tướng yêu cầu các bộ, ngành tập trung nguồn lực hoàn thiện các văn bản quy định chi tiết đối với 14 luật và 1 nghị quyết đã được Quốc hội thông qua tại kỳ họp không thường lệ lần thứ nhất, không để tái diễn tình trạng chậm, nợ ban hành văn bản và phát sinh khoảng trống pháp lý.