Vốn đầu tư ra nước ngoài tăng gấp 3,3 lần, doanh nghiệp Việt mở rộng dấu ấn toàn cầu

Ngày 26/10, CafeF công bố FChoice Awards 2026 với chủ đề "Tăng trưởng vượt bậc - Ghi dấu toàn cầu". Được tổ chức thường niên từ năm 2021, chương trình năm nay có 25 hạng mục, thuộc 5 nhóm: Tăng trưởng vượt bậc; ghi dấu toàn cầu; bước tiến công nghệ; kiến tạo nền tảng; cộng đồng bình chọn.

Theo báo cáo Chỉ số Đổi mới sáng tạo toàn cầu (GII) 2026 của Tổ chức Sở hữu trí tuệ thế giới (WIPO), Việt Nam duy trì thành tích đổi mới sáng tạo vượt mức kỳ vọng so với trình độ phát triển trong 16 năm liên tiếp.

Việt Nam xếp thứ 43 trong số 139 nền kinh tế được đánh giá, đồng thời đứng đầu thế giới về tỷ trọng xuất khẩu công nghệ cao trong tổng thương mại khi quy đổi theo quy mô GDP sức mua tương đương.

Dù vậy, việc tham gia sâu vào các chuỗi sản xuất và thương mại công nghệ cao chưa đồng nghĩa doanh nghiệp trong nước đã làm chủ toàn bộ công nghệ hoặc nắm giữ phần lớn giá trị gia tăng. WIPO cũng lưu ý năng lực nghiên cứu, sáng tạo và phát minh trong nước vẫn cần tiếp tục được củng cố.

Bức tranh kinh tế năm 2026 ghi nhận những chuyển động đáng chú ý về quy mô. Theo Cục Thống kê (Bộ Tài chính), GDP 9 tháng tăng 9,01% so với cùng kỳ năm trước; riêng quý III tăng 9,95%. Chỉ số sản xuất công nghiệp tăng 12,3%, mức tăng cao nhất trong kỳ 9 tháng kể từ năm 2019.

Trong 9 tháng, gần 149.700 doanh nghiệp được thành lập mới, với tổng vốn đăng ký gần 1,9 triệu tỷ đồng. Số doanh nghiệp thành lập mới tăng 3,2%, trong khi tổng vốn đăng ký tăng 32,7% so với cùng kỳ. Vốn đăng ký bình quân mỗi doanh nghiệp cao hơn 28,5% so với cùng kỳ năm trước.

Vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài thực hiện đạt 21,1 tỷ USD, mức cao nhất trong các kỳ 9 tháng của 5 năm gần đây. Ở chiều ngược lại, tổng vốn đăng ký cấp mới và điều chỉnh tăng của Việt Nam đầu tư ra nước ngoài đạt khoảng 2,77 tỷ USD, gấp 3,3 lần cùng kỳ, tập trung vào các lĩnh vực như vận tải, kho bãi, năng lượng và nông nghiệp.

Thị trường vốn cũng ghi nhận một dấu mốc mới. Tháng 9/2026, FTSE Russell bắt đầu lộ trình nâng hạng thị trường chứng khoán Việt Nam từ thị trường cận biên lên thị trường mới nổi thứ cấp, mở ra cơ hội tiếp cận nguồn vốn quốc tế lớn hơn.

Đằng sau những con số tăng trưởng là hoạt động mở rộng quy mô của doanh nghiệp, các dự án đang được triển khai, công nghệ được thương mại hóa và những thế hệ lãnh đạo tìm kiếm hướng đi mới.

Vingroup là một trong những ví dụ về doanh nghiệp mở rộng hoạt động trên nhiều lĩnh vực, từ công nghiệp ô tô điện đến hạ tầng đô thị. Trong lĩnh vực ô tô điện, VinFast bàn giao 177.697 xe tại Việt Nam trong 9 tháng đầu năm, vượt doanh số cả năm 2025.

Cùng thời gian này, liên danh Vinhomes - SGC ký hợp đồng triển khai 5 tuyến đường sắt đô thị tại Hà Nội, với tổng mức đầu tư gần 900.000 tỷ đồng. Các dự án đang trong giai đoạn triển khai và đặt mục tiêu vận hành trước năm 2031.

Trong lĩnh vực công nghệ, FPT giành 16 hợp đồng quốc tế có giá trị trên 10 triệu USD mỗi hợp đồng trong 9 tháng. Doanh thu từ dịch vụ trí tuệ nhân tạo và phân tích dữ liệu đạt 2.915 tỷ đồng, tăng 55%. Viettel tiếp tục mở rộng hiện diện quốc tế sau khi đạt 3,34 tỷ USD doanh thu từ hoạt động ở nước ngoài trong năm 2025, đồng thời chuẩn bị gia nhập thị trường Cộng hòa Dominica trong năm 2026.

Trong lĩnh vực nông nghiệp, AgriS cho biết mạng lưới phân phối của doanh nghiệp đã có mặt tại 76 quốc gia, tăng hơn ba lần sau 5 năm. Tháng 9/2026, doanh nghiệp thành lập trung tâm đổi mới sáng tạo toàn cầu tại Singapore.

Cùng với hoạt động đầu tư, kinh doanh, thế hệ lãnh đạo kế nghiệp tại nhiều doanh nghiệp lớn cũng ngày càng được chú ý. Một số gương mặt được nhắc đến gồm: Phạm Nhật Quân Anh, Phạm Nhật Minh Hoàng, Đỗ Quang Vinh, Đỗ Vinh Quang, Nguyễn Ngọc Thái Bình, Tiên Nguyễn và Nguyễn Đức Mạnh.

Những kết quả trong năm 2026 cho thấy kinh tế Việt Nam đang mở rộng cả về quy mô lẫn mức độ hiện diện trên thị trường quốc tế. Tuy nhiên, vị thế bền vững của nền kinh tế còn phụ thuộc vào khả năng doanh nghiệp trong nước làm chủ công nghệ, tạo ra giá trị gia tăng và xây dựng thương hiệu có sức cạnh tranh toàn cầu.

Nhìn lại năm 2026, thành tựu của doanh nghiệp, doanh nhân và thế hệ lãnh đạo đứng sau những bước tiến đó là một thước đo cho thấy sức bật của nền kinh tế đang được chuyển hóa thành năng lực cạnh tranh thực chất đến đâu.