Chuyên gia VPS: ‘Đầu tư với tầm nhìn dài hơi hơn’

“Đầu tư với tầm nhìn dài hơi hơn”, TS. Lê Đức Khánh, Giám đốc Phân tích CTCP Chứng khoán VPS, khuyến nghị khi bàn về chiến lược đầu tư cho những tháng cuối năm 2026 và đầu năm 2027.

Lời khuyên được đưa ra khi kinh tế Việt Nam đang ghi nhận nhiều tín hiệu tăng trưởng tích cực, trong khi thị trường chứng khoán vẫn chịu sức ép từ lãi suất, tỷ giá và những nhịp điều chỉnh. Triển vọng dài hạn có thể rộng mở, nhưng cơ hội trước mắt không phải lúc nào cũng thuận lợi.

Nhìn xa hơn những biến động của VN-Index, câu hỏi đặt ra là nhà đầu tư nên phân bổ tài sản thế nào, dành bao nhiêu cho tăng trưởng, bao nhiêu cho an toàn và làm sao duy trì kỷ luật trước những biến động khó lường. Đây cũng là những vấn đề được các chuyên gia thảo luận tại tọa đàm trực tuyến “2027, Gửi tiết kiệm thôi đã đủ?!” do VPS tổ chức chiều 3/11, với trọng tâm là xây dựng chiến lược tích sản phù hợp cho từng giai đoạn cuộc đời.

Theo ông Khánh, tăng trưởng GDP cùng hoạt động xuất nhập khẩu, FDI và đầu tư công cho thấy sức bật của nền kinh tế. GDP quý III/2026 tăng 9,95% so với cùng kỳ, đưa mức tăng chín tháng lên 9,01%. Giải ngân đầu tư công cuối năm có thể hỗ trợ xây dựng, thép, vật liệu; một số doanh nghiệp hóa chất, cảng biển, chế biến chế tạo cũng kinh doanh khả quan.

Những chỉ báo tích cực ấy chưa xóa đi sức ép tỷ giá, nhu cầu tín dụng và thanh khoản ngân hàng. Ngày 28/10, Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) giữ nguyên lãi suất 3,75–4%. Theo ông Khánh, hướng đi tiếp theo của Fed, nhất là cuộc họp tháng 12, có thể tác động đến dòng vốn quốc tế. Trong nước, dư địa giảm lãi suất không còn nhiều, đặt thêm sức ép lên mục tiêu ổn định vĩ mô.

Sau khi tiến gần 1.900–1.920 điểm rồi điều chỉnh, VN-Index được ông Khánh đánh giá có vùng hỗ trợ quanh 1.690–1.700 điểm. Ông kỳ vọng chỉ số phục hồi dần cuối năm, nhưng diễn biến phân hóa khiến cơ hội giao dịch ngắn hạn chưa rộng mở. Nhà đầu tư vì thế cần quản lý tỷ trọng cổ phiếu, tiền mặt thận trọng.

Việc FTSE Russell nâng hạng Việt Nam lên thị trường mới nổi thứ cấp, cùng lộ trình đưa cổ phiếu vào các chỉ số toàn cầu đến tháng 9/2027, tạo thêm cơ hội tiếp cận vốn quốc tế. Nhưng ông Khánh cũng lưu ý thực tế khối ngoại vẫn bán ròng, trong khi FDI tiếp tục chảy vào Việt Nam. Triển vọng dài hạn của nền kinh tế và quyết định giải ngân trên sàn vì thế không phải lúc nào cũng trùng nhau; nâng hạng cũng không bảo đảm cổ phiếu đồng loạt tăng giá.

“Chúng ta không nên tư duy cái nào là nhất”, ông Nguyễn Minh Tuấn, CEO AFA Capital, nói khi đề cập việc lựa chọn kênh đầu tư. Ông ví danh mục như chiếc ô tô: cổ phiếu giúp tăng tốc, vàng là phanh phòng vệ, tiền gửi duy trì thanh khoản. Một chiếc xe an toàn cần cả chân ga lẫn chân phanh; danh mục đầu tư cũng vậy.

“Năm 2027 là đường quanh co chứ chưa phải đường thẳng”, ông Tuấn nói. Tiền gửi vẫn hấp dẫn nhưng có rủi ro lãi suất, kỳ hạn; vàng giúp phòng vệ, còn bất động sản đòi hỏi tầm nhìn thận trọng khi tín dụng được kiểm soát. Thay vì đặt cược vào một kênh duy nhất, nhà đầu tư cần biết khi nào nên tăng tốc và khi nào phải giữ an toàn.

Cùng có 2 tỷ đồng, nhà đầu tư 28, 35 hay 50 tuổi có nên giữ một danh mục giống nhau? Theo ông Tuấn, câu trả lời là không: thời hạn đầu tư, nguồn thu và nhu cầu sử dụng tiền khác nhau.

Người 50 tuổi còn năm năm trước nghỉ hưu cần dòng tiền ổn định; ông minh họa mức phân bổ 40% tiền gửi, 20% trái phiếu. Người 35 tuổi có thể tăng tỷ trọng cổ phiếu, bất động sản. Người 28 tuổi có lợi thế thời gian nhưng vẫn cần dự phòng; tỷ trọng cổ phiếu trong ví dụ có thể tới 50%, không phải dồn toàn bộ vốn vào rủi ro. Đây chỉ là các ví dụ, không phải công thức chung.

“Ở tuổi 28, nguồn lực lớn nhất nên đầu tư vào chính bản thân để phát triển sự nghiệp, vì đó mới là nơi tạo ra dòng tiền tăng trưởng nhanh nhất”, ông Tuấn nhấn mạnh. Ông đúc kết: “Đầu tư là một hành trình dài hạn, rèn luyện sự kỷ luật nhàm chán chứ tuyệt đối không nên tất tay hay đầu cơ ngắn hạn.” Ông phân biệt rủi ro thị trường với rủi ro nội tại doanh nghiệp: không phải lần giảm giá nào cũng là cơ hội tích lũy.

Bà Lê Thị Lệ Hằng, Tổng Giám đốc CTCP Quản lý quỹ Sài Gòn (Saigon Capital), nhận xét: “Không phải là các nhà đầu tư thiếu tiền, mà cái họ thiếu có chăng là một hệ thống để đầu tư”. Theo bà, nhiều người muốn mua khi thị trường tăng, nhưng lại lo lắng khi giá giảm. Một phương pháp đầu tư có kỷ luật sẽ giúp hạn chế những quyết định bị chi phối bởi cảm xúc.

Tuy nhiên, không phải khoản tiền nào cũng phù hợp để đầu tư chứng khoán. Theo bà Hằng, mỗi người cần có quỹ dự phòng đủ chi tiêu 3–6 tháng, ưu tiên sự ổn định với khoản tiền cần dùng trong 2–3 năm và dành phần vốn có thể đầu tư từ 3–5 năm hoặc lâu hơn cho các mục tiêu tăng trưởng.

Với phần tài sản dài hạn, bà Hằng đề cập phương pháp đầu tư theo danh mục, trong đó việc lựa chọn cổ phiếu, phân bổ tỷ trọng và quản trị rủi ro được thực hiện theo những nguyên tắc xác định trước. Đây cũng là cách tiếp cận của VPS Smart Indexing (VSI), giải pháp do VPS phối hợp cùng Saigon Capital phát triển. Danh mục tập trung vào cổ phiếu vốn hóa lớn, thanh khoản tốt, phân bổ có xét đến rủi ro giảm giá và được tái cân bằng hàng tháng nhằm duy trì kỷ luật đầu tư.

Dù lựa chọn phương pháp nào, bà Hằng nhấn mạnh điểm khởi đầu vẫn là xác định “mục tiêu đầu tư để làm gì”. Khi biết mình cần bao nhiêu tiền trong 3–5 năm tới, nhà đầu tư có thể tính toán khoản tích lũy hàng tháng và đánh giá tiến độ định kỳ. Tích sản, suy cho cùng, không phải cuộc đua tìm tài sản tăng giá nhanh nhất, mà là hành trình từng bước hiện thực hóa những mục tiêu tài chính của mỗi người.