Đánh giá tiềm năng phát triển hàng hải xanh, kinh tế biển xanh

Ngày 28/1/2026, Chương trình Phát triển Liên Hợp Quốc (UNDP)tại Việt Nam, với sự hỗ trợ từ Chính phủ Na Uy, đã khởi động nghiên cứu"Đánh giá tiềm năng phát triển Hàng hải xanh và nâng cao năng lực về Kinhtế biển bền vững tại Việt Nam" tại Trường Đại học Hàng hải Việt Nam, HảiPhòng.

Buổi họp có sự tham gia của đại diện các cơ quan quản lý cấptrung ương và địa phương, các tổ chức học thuật, đối tác quốc tế cùng khu vựctư nhân. Các đại biểu đã nhấn mạnh tầm quan trọng của quản trị biển tổng hợp,quy hoạch dựa trên cơ sở khoa học và nâng cao năng lực bền vững nhằm hỗ trợ quátrình chuyển đổi của Việt Nam sang nền kinh tế biển xanh và ngành hàng hải xanhhơn.

Hoạt động này được triển khai trong khuôn khổ chương trình“Quy hoạch Không gian biển Quốc gia vì Đại dương bền vững và Ứng phó với biến đổikhí hậu tại Việt Nam”. Chương trình nhằm hỗ trợ Việt Nam tăng cường quản trị biển,thúc đẩy sử dụng không gian biển bền vững, đồng thời nâng cao khả năng chống chịuvới biến đổi khí hậu, bảo tồn và phát triển các khu bảo tồn biển.

Nghiên cứu sẽ xây dựng một Báo cáo Đánh giá Sơ bộ thông quaviệc rà soát hệ thống chính sách, phân tích các khoảng trống và tìm kiếm tiềmnăng đầu tư xanh, các thực tiễn Kinh tế Biển xanh (như vận tải biển xanh, cảngxanh). Đồng thời, nghiên cứu sẽ kết hợp thực tiễn tại Việt Nam với kinh nghiệmcủa Na Uy để chuyển giao kiến thức về quản trị đại dương và quy hoạch khônggian Biển.

Ông Erlend Skutlaberg, Bí thư thứ nhất Đại sứ quán Na Uy tạiHà Nội, cho biết Na Uy hỗ trợ sáng kiến này, thể hiện mục tiêu chung: bảo đảmquá trình chuyển đổi sang nền kinh tế xanh và kinh tế biển bền vững diễn ra mộtcách công bằng, dựa trên tri thức và gắn với phát triển dài hạn. Để đạt được mụctiêu này, quy hoạch không gian biển là một công cụ then chốt. “Na Uy cam kết tiếp tục đồng hành cùng ViệtNam và các đối tác liên quan để thúc đẩy quá trình triển khai quy hoạch khônggian biển, tăng cường quản trị đại dương và hỗ trợ nâng cao năng lực cho pháttriển hàng hải xanh”.

Về phía UNDP, ông Vũ Thái Trường, Trợ lý Trưởng đại diện thườngtrú UNDP tại Việt Nam, nhấn mạnh rằng xanh hóa ngành hàng hải thực chất là bàitoán về quản trị chứ không đơn thuần là về công nghệ.

"Chúng tacần ưu tiên hoàn thiện cơ chế quản trị, thúc đẩy cải cách pháp lý, song song vớicác giải pháp kỹ thuật nhằm phi carbon hóa ngành hàng hải và hạ tầng cảng xanh.Đây là điều kiện tiên quyết để chuyển hóa hiệu quả các tham vọng kinh tế biểnxanh thành những kết quả thực tiễn có thể đo lường được”, đại diện UNDP tại Việt Nam.

Trong bối cảnh Việt Nam đang thúc đẩy các cam kết về tăngtrưởng xanh, phát triển bền vững và ứng phó với biến đổi khí hậu, lĩnh vực hànghải và kinh tế biển đóng vai trò quan trọng, đồng thời đặt ra yêu cầu chuyển đổitheo hướng xanh và bền vững hơn. PGS.TS Nguyễn Minh Đức, Phó Hiệu trưởng TrườngĐại học Hàng hải Việt Nam, cho rằng quá trình này đòi hỏi các đánh giá khoa học,nâng cao năng lực và sự phối hợp chặt chẽ giữa các bên liên quan.

Bên cạnh đó, sáng kiến này đặc biệt chú trọng công tác nângcao năng lực. Một chương trình Đào tạo Giảng viên nguồn (ToT) sẽ được thiết kếvà tổ chức dành riêng cho cán bộ kỹ thuật và chuyên gia nòng cốt.

Chương trình đào tạo tập trung vào các lĩnh vực then chốt như cảng xanh, hạ tầng hàng hải bền vững, ứngdụng GIS, cũng như mô phỏng và ứng phó với rủi ro. Chương trình nhằm mục tiêuxây dựng một đội ngũ giảng viên nguồn có khả năng đóng góp tích cực vào quátrình chuyển đổi xanh của ngành hàng hải tại các tỉnh, thành phố ven biển ViệtNam.