CỔNG THÔNG TIN VÀ ĐẦU TƯ QUỐC TẾ
(KTSG) - Việc ông Kevin Warsh chính thức thay thế ông Jerome Powell để tiếp quản chiếc ghế Chủ tịch Cục Dự trữ liên bang Mỹ (Fed) không đơn thuần là một cuộc chuyển giao nhân sự thông thường. Sự kiện này đang được kỳ vọng sẽ mở ra một giai đoạn cải tổ sâu rộng - từ triết lý điều hành chính sách tiền tệ cho đến cách thức cơ quan này giao tiếp với thị trường tài chính toàn cầu.
Fed sẽ thay đổi thế nào? - Phần 2: Chiến lược 'xoay trục điều hành'Khi biến số Trung Đông làm đảo lộn lộ trình của Fed
Bước vào Fed giữa gọng kìm lạm phát và áp lực từ Nhà Trắng
Ngày 22-5, ông Kevin Warsh đã chính thức tuyên thệ nhậm chức Chủ tịch Fed ngay tại Nhà Trắng. Buổi lễ mang tính biểu tượng lịch sử lớn khi đây là lần đầu tiên kể từ thời Alan Greenspan năm 1987, một người đứng đầu Fed tuyên thệ ngay trước sự chứng kiến trực tiếp của Tổng thống Donald Trump. Tại đây, dù tuyên bố muốn Warsh “hoàn toàn độc lập”, Tổng thống Donald Trump vẫn không ngần ngại nhấn mạnh mong muốn lãi suất phải giảm nhanh để tiếp sức cho tăng trưởng kinh tế và thị trường nhà ở.
Thực tế, sức ép chính trị lên định chế tài chính này đã âm ỉ từ nhiều tháng qua. Ông Trump liên tục công kích cựu Chủ tịch Jerome Powell vì Fed không hạ lãi suất đủ nhanh, trong khi Nhà Trắng liên tiếp phát đi tín hiệu rằng chi phí vay hiện tại đang là rào cản quá lớn đối với nền kinh tế.
Tuy nhiên, di sản kinh tế mà tân Chủ tịch tiếp quản từ người tiền nhiệm lại không có chỗ cho một chu kỳ nới lỏng mạnh tay. Căng thẳng leo thang tại Iran đang đẩy giá dầu thô vọt dốc, kéo theo chi phí năng lượng và vận tải biển tăng cao, khiến lạm phát vẫn neo xa mức mục tiêu 2%.
Đúng ngày Warsh nhậm chức, Khảo sát tâm lý người tiêu dùng của Đại học Michigan được công bố như một gáo nước lạnh: Niềm tin của người dân Mỹ lao dốc xuống mức thấp kỷ lục, nhưng kỳ vọng lạm phát ngắn hạn (1 năm) lại vọt lên 4,8% và dài hạn (5-10 năm) tăng mạnh lên 3,9%.
Thực tế phũ phàng này lập tức đảo chiều dòng suy nghĩ của thị trường trái phiếu Mỹ. Nếu hồi đầu năm, các nhà đầu tư từng kỳ vọng Fed sẽ giảm lãi suất nhiều lần trong năm 2026, thì tới cuối tháng 5 cục diện đã hoàn toàn thay đổi. Hợp đồng tương lai lãi suất bắt đầu phản ánh một kịch bản đảo chiều: Fed có thể phải tăng lãi suất trở lại.
Chuyên gia kinh tế Tim Duy tại SGH Macro Advisors nhận định ngắn gọn: “Thông điệp từ thị trường trái phiếu là không còn không gian cho việc giảm lãi suất”. Đồng quan điểm, ông Stephen Blitz từ TS Lombard cảnh báo rằng, trong bối cảnh rủi ro lạm phát dâng cao, ngay cả việc Fed chỉ giữ nguyên lãi suất cũng sẽ bị thị trường xem là một động thái nới lỏng chính sách.
Khi “bồ câu” buộc phải mang đôi cánh “diều hâu”
Trước khi ngồi vào chiếc ghế nóng, Kevin Warsh vốn là niềm hy vọng của Phố Wall về một lập trường tiền tệ mềm mỏng. Trong chiến dịch vận động trước đó, ông liên tục chỉ trích người tiền nhiệm Jerome Powell đã đánh giá sai bản chất của lạm phát. Theo luận điểm của Warsh, lạm phát không thuần túy đến từ một nền kinh tế quá nóng, mà bắt nguồn từ “chính sách tồi” - cụ thể là các gói kích thích tài khóa và tiền tệ khổng lồ thời hậu đại dịch. Ông cũng tin rằng Fed đã đánh giá thấp tác động của trí tuệ nhân tạo (AI) - thứ mà ông kỳ vọng sẽ tạo ra cú hích năng suất lớn trong trung-dài hạn để hạ nhiệt giá cả, mở đường cho một mặt bằng lãi suất thấp hơn.
Nhưng lý thuyết của Warsh đang va phải thực tế gai góc. Khói lửa xung đột tại Trung Đông đẩy giá dầu tăng mạnh, lạm phát đã tràn ra ngoài phạm vi năng lượng và kỳ vọng lạm phát dài hạn bắt đầu có dấu hiệu mất kiểm soát. Tình hình căng thẳng đến mức ngay cả Christopher Waller - một trong những quan chức có quan điểm “bồ câu” nhất trong Hội đồng - cũng phải thừa nhận việc tăng lãi suất không còn có thể bị loại trừ, đồng thời nhấn mạnh cơ quan này cần xóa bỏ hoàn toàn tâm lý thiên vị nới lỏng khỏi các thông điệp chính sách.
Dưới góc nhìn của ông Michael Feroli, chuyên gia kinh tế trưởng thị trường Mỹ của JPMorgan, khoảng mục tiêu lãi suất hiện tại (3,5-3,75%) thậm chí còn chưa đủ sức kìm hãm nền kinh tế. “Không có cảm giác chính sách đang mang tính hạn chế. Thậm chí có thể vẫn còn nới lỏng”, ông thẳng thắn.
Trong vòng vây đó, Kevin Warsh gần như không còn dư địa để nhanh chóng hạ chi phí đi vay như kỳ vọng trước đây của thị trường. Nói cách khác, Warsh bước vào nhiệm kỳ với hình ảnh của một “bồ câu” được kỳ vọng giảm lãi suất, nhưng hoàn cảnh có thể buộc ông phải trở thành một “diều hâu” chống lạm phát ngay trong năm đầu tiên tại vị.
Nguồn: Reuters, Politico, New York Times, Financial Times, Bloomberg, Washington Post, CNBC, CNN, WSJ
