Giảm chi phí đầu vào mở thêm dư địa tăng trưởng

Từ ngày 1/11/2026, giá bán lẻ điện bình quân giảm 2%, xuống còn 2.159,9037 đồng/kWh, chưa bao gồm thuế giá trị gia tăng. Cùng thời điểm, thuế tiêu thụ đặc biệt đối với xăng được đưa về 0% theo Nghị quyết 45/2026/NQ-CP của Chính phủ, áp dụng đến hết ngày 31/3/2027.

Đây là những động thái mới nhất trong chuỗi giải pháp điều hành nhằm giảm chi phí năng lượng, hỗ trợ doanh nghiệp và người dân trước biến động của thị trường. Việc điều chỉnh giá điện và thuế xăng dầu không chỉ tác động trực tiếp đến chi phí sử dụng năng lượng mà còn góp phần giảm áp lực lên giá thành sản xuất, vận tải và lưu thông hàng hóa.

Trước đó, Chính phủ đã triển khai nhiều giải pháp về thuế nhằm hạn chế tác động của biến động giá năng lượng và giảm áp lực chi phí đầu vào. Ngày 9/3/2026, Chính phủ ban hành Nghị định 72/2026/NĐ-CP, giảm thuế nhập khẩu ưu đãi đối với một số mặt hàng xăng dầu và nguyên liệu sản xuất về 0%. Chính sách này được tiếp tục kéo dài, đồng thời bổ sung một số nguyên liệu đầu vào vào diện được hưởng thuế suất ưu đãi theo Nghị quyết 25/2026/NQ-CP ngày 30/4/2026.

Cũng trong tháng 3, Quyết định 482/QĐ-TTg triển khai các giải pháp điều chỉnh thuế đối với xăng dầu và nhiên liệu bay, trong đó có thuế bảo vệ môi trường, thuế giá trị gia tăng và thuế tiêu thụ đặc biệt đối với xăng. Tiếp đó, Nghị quyết 19/2026/QH16 của Quốc hội duy trì các chính sách này từ ngày 16/4 đến hết tháng 6/2026. Các biện pháp tiếp tục được gia hạn qua Nghị quyết 34/2026/NQ-CP ngày 30/6 và Nghị quyết 43/2026/NQ-CP ngày 30/9, với thời hạn áp dụng đến hết năm 2026.

Đánh giá tác động của các chính sách mới, ông Nguyễn Tiến Thỏa, Chủ tịch Hội Thẩm định giá Việt Nam, cho biết việc giảm 2% giá điện có thể giúp chi phí sản xuất ngành thép giảm khoảng 0,12%, ngành xi măng giảm 0,3% và ngành dệt may giảm khoảng 0,2%. Trong khi đó, việc đưa thuế tiêu thụ đặc biệt đối với xăng về 0% có thể giúp giá xăng giảm khoảng 1.500-1.700 đồng/lít.

Mức tiết giảm trực tiếp ở từng ngành có thể không quá lớn, song khi được cộng hưởng với các giải pháp khác, đây sẽ là yếu tố hỗ trợ doanh nghiệp cải thiện hiệu quả sản xuất, kinh doanh. Đặc biệt, với những ngành sử dụng nhiều năng lượng hoặc phụ thuộc lớn vào vận tải, chi phí đầu vào giảm sẽ tạo thêm dư địa duy trì sản xuất và nâng cao sức cạnh tranh.

Ở góc độ mặt bằng giá, trao đổi với Nhadautu.vn, bà Nguyễn Thu Oanh, Trưởng Ban Thống kê Dịch vụ và Giá (Cục Thống kê), cho biết điện và xăng dầu là hai nhóm hàng có tỷ trọng đáng kể trong rổ tính chỉ số giá tiêu dùng (CPI). Cụ thể, quyền số của điện trong rổ CPI là 4,81%, xăng dầu là 4,53%, tổng cộng chiếm 9,34%.

Trong 10 tháng năm 2026, chỉ số giá điện sinh hoạt bình quân tăng 3,97% so với cùng kỳ năm trước, trong khi chỉ số giá nhiên liệu tăng 13,09%; CPI bình quân tăng 4,57%. Vì vậy, việc giảm giá điện và thuế xăng được kỳ vọng góp phần giảm áp lực lên mặt bằng giá trong những tháng cuối năm, đồng thời ổn định kỳ vọng lạm phát.

Theo bà Oanh, tác động của giá nhiên liệu còn lan tỏa qua các khâu vận tải, lưu thông và phân phối hàng hóa. Điện cũng là đầu vào quan trọng của các ngành sản xuất công nghiệp, vật liệu xây dựng và một số lĩnh vực dịch vụ. Khi chi phí năng lượng giảm, doanh nghiệp có thêm điều kiện cải thiện hiệu quả vận hành, nâng cao năng lực cạnh tranh, duy trì hoặc mở rộng sản xuất.

Bà Oanh lưu ý, mức độ tác động đến mặt bằng giá tiêu dùng còn phụ thuộc vào diễn biến giá các hàng hóa, dịch vụ khác cũng như khả năng doanh nghiệp chuyển phần chi phí đầu vào tiết giảm được thành mức giảm giá bán.

"Trong bối cảnh áp lực lạm phát vẫn hiện hữu, việc giảm giá điện và xăng dầu là yếu tố thuận lợi, góp phần giảm áp lực tăng giá, ổn định kỳ vọng lạm phát và giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô trong những tháng cuối năm 2026", Trưởng Ban Thống kê Dịch vụ và Giá nhấn mạnh.

Trong thông tin công bố ngày 31/10 trên Cổng thông tin điện tử Bộ Tài chính, cơ quan này đánh giá việc giảm thuế xăng có thể làm giảm thu ngân sách trong ngắn hạn. Tuy nhiên, chính sách sẽ góp phần giảm chi phí đầu vào, thúc đẩy sản xuất, kinh doanh và tạo nguồn thu bù đắp từ hoạt động kinh tế được duy trì, phát triển.

Ở góc độ tăng trưởng, TS. Cấn Văn Lực, Chuyên gia kinh tế trưởng BIDV, thành viên Hội đồng tư vấn chính sách tài chính, tiền tệ quốc gia, cho rằng dư địa chính sách tiền tệ trong giai đoạn 2026-2027 khá hạn chế. Trong bối cảnh đó, chính sách tài khóa cần giữ vai trò chủ lực, phối hợp với các chính sách vĩ mô khác để hỗ trợ tăng trưởng và ổn định kinh tế.

Theo chuyên gia, để đạt mục tiêu tăng trưởng GDP bình quân từ 10%/năm trở lên trong giai đoạn 2026-2030, nền kinh tế cần chuyển mạnh từ mở rộng nguồn lực sang nâng cao hiệu quả sử dụng vốn, lao động và tài nguyên; đồng thời đẩy mạnh khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. Điều này cho thấy giảm chi phí đầu vào cần được đặt trong bài toán nâng cao năng suất, hiệu quả sử dụng nguồn lực, thay vì chỉ được xem là giải pháp hỗ trợ doanh nghiệp trong ngắn hạn.

Khi chi phí điện, nhiên liệu giảm, doanh nghiệp có thể giảm áp lực giá thành, cải thiện dòng tiền và dành thêm nguồn lực cho đầu tư, mở rộng sản xuất. Dù vậy, mức độ đóng góp vào tăng trưởng còn phụ thuộc vào khả năng hấp thụ lợi ích của từng ngành, sức cầu thị trường và việc doanh nghiệp có chuyển phần chi phí tiết kiệm được thành đầu tư, năng suất và sản lượng hay không.

Nếu giá điện, xăng dầu là những yếu tố đầu vào trực tiếp thì chi phí logistics cũng là cấu phần quan trọng quyết định giá thành và sức cạnh tranh của hàng hóa. Vì vậy, giảm chi phí năng lượng cần đi cùng các giải pháp tháo gỡ chi phí phát sinh trong vận tải, kho bãi, cảng biển và lưu thông hàng hóa.

Ông Đỗ Hữu Bằng, Chủ tịch Hiệp hội Vận tải TP. Hà Nội, đánh giá nỗ lực của Chính phủ, Bộ Công Thương và các cơ quan liên quan trong việc kiềm chế giá xăng dầu có ý nghĩa thiết thực, góp phần giảm chi phí vận tải logistics và vận tải hành khách.

Trước áp lực chi phí nhiên liệu, Cục Đường bộ Việt Nam từng đề xuất Bộ Xây dựng xem xét các giải pháp hỗ trợ doanh nghiệp vận tải, trong đó có miễn, giảm phí sử dụng đường bộ và phí tại bến xe, bãi đỗ; đồng thời nghiên cứu hỗ trợ lãi suất vay vốn ưu đãi. Theo ông Lương Duyên Thống, Trưởng phòng Quản lý vận tải, phương tiện và người lái (Cục Đường bộ Việt Nam), các đề xuất nhằm tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp, góp phần ổn định giá dịch vụ vận tải và bảo đảm lưu thông hàng hóa.

Ở góc độ tổ chức chuỗi cung ứng, ông Trần Tiến Dũng, Phó Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp dịch vụ logistics Việt Nam, từng đề xuất tối ưu hóa vận tải đa phương thức, kết nối vận tải đường thủy nội địa với cảng biển nước sâu, phát triển các trung tâm logistics vùng gần khu công nghiệp và giảm tình trạng xe chạy rỗng chiều về. Đây là những giải pháp có thể giúp giảm chi phí vận hành, nâng cao hiệu quả khai thác hạ tầng và năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp logistics.

Tại Hội nghị Trao đổi giải pháp giảm chi phí logistics nhằm thúc đẩy xuất khẩu do Bộ Công Thương tổ chức mới đây, cơ quan quản lý cũng chỉ ra rằng chi phí logistics không chỉ gồm cước vận tải mà còn bao gồm phí cảng, kho bãi, dịch vụ, thủ tục và chi phí tuân thủ, lưu kho, vốn, chậm trễ, hư hỏng hàng hóa. Những bất cập về thông tin và chứng từ phải xử lý nhiều lần cũng làm tăng chi phí cho doanh nghiệp.

Thực tế này cho thấy, giảm chi phí logistics không thể chỉ trông chờ vào giá nhiên liệu mà cần giải quyết đồng thời các khâu trong chuỗi cung ứng. Kết nối hạ tầng, tối ưu phương thức vận tải, cải thiện thủ tục và nâng cao hiệu quả khai thác kho bãi, cảng biển sẽ giúp doanh nghiệp tiết giảm những khoản chi phí không cần thiết.

"Trong bối cảnh nền kinh tế đặt mục tiêu tăng trưởng trên 10%, các giải pháp giảm chi phí đầu vào cần được triển khai đồng bộ và ổn định. Giá điện, xăng dầu giảm có thể tạo tác động tức thời, nhưng để chuyển hóa thành năng lực cạnh tranh và động lực tăng trưởng dài hạn, doanh nghiệp còn cần một môi trường logistics hiệu quả hơn, chi phí dịch vụ hợp lý hơn và khả năng tiếp cận các nguồn lực thuận lợi hơn", Chuyên gia kinh tế Cấn Văn Lực quả quyết.