Hạt nhựa biến động, biên lợi nhuận doanh nghiệp ống nhựa gia tăng

Nửa đầu năm 2026, CTCP Nhựa Bình Minh (HoSE: BMP) đạt gần 2.777 tỷ đồng doanh thu thuần, tăng 3,2% so với cùng kỳ. Lợi nhuận gộp lại tăng 8,6% lên hơn 1.304 tỷ đồng, qua đó đưa biên lợi nhuận gộp từ 44,6% lên 47%. Lợi nhuận sau thuế đạt hơn 671 tỷ đồng, tăng gần 9%.

Tại CTCP Nhựa Thiếu niên Tiền Phong (HNX: NTP), khoảng cách giữa tăng trưởng doanh thu và lợi nhuận còn lớn hơn. Doanh thu thuần tăng 11,8% lên 3.645 tỷ đồng, trong khi lợi nhuận gộp tăng 26,5%, đạt hơn 1.260 tỷ đồng. Biên lợi nhuận gộp tăng khoảng 4 điểm phần trăm, từ 30,6% lên 34,6%. Lợi nhuận sau thuế đạt gần 732 tỷ đồng, tăng 37,5%.

Kết quả trên cho thấy động lực cải thiện lợi nhuận không chỉ đến từ tăng trưởng doanh thu mà còn nằm ở biên lợi nhuận. Diễn biến này đáng chú ý trong bối cảnh thị trường nguyên liệu nhựa trải qua một đợt biến động mạnh hồi tháng 3.

Tại BMP, phản ứng về giá bán thể hiện khá rõ. Sau khi liên tiếp tăng giá sản phẩm vào đầu tháng 3 do những biến động thị trường hạt nhựa thế giới, công ty đã cập nhật bảng giá mới nhất vào ngày 4/4 trên website. Theo đó, nhiều dòng sản phẩm đã được điều chỉnh tăng khoảng 15%. Chẳng hạn, ống PVC-U quy cách Ø 21x1,3 mm tăng từ 8.400 lên 9.700 đồng/mét; loại Ø90x3,5 mm tăng từ 87.800 lên 101.000 đồng/mét; ống Ø168x6,6 mm tăng từ 304.900 lên 350.600 đồng/mét…

Báo cáo ngày 14/8 của SSI cũng ghi nhận BMP đã tăng giá bán các sản phẩm PVC bình quân khoảng 15% từ đầu tháng 4 để phản ứng với chi phí PVC nguyên liệu tăng. Giá nguyên liệu hiện đang dần trở lại gần vùng trước xung đột tại Trung Đông, qua đó cải thiện chênh lệch giữa giá bán và chi phí đầu vào của doanh nghiệp.

Tương tự đối với NTP, SSI cho biết giá bán bình quân của doanh nghiệp tăng mạnh hơn dự kiến trong khi chi phí PVC nguyên liệu vẫn ở mức thuận lợi. Đây là một trong những cơ sở để công ty chứng khoán nâng dự báo lợi nhuận NTP.

Mặc dù hiện tại diễn biến giá hạt nhựa trên thế giới vẫn còn nhiều biến động, xong cả BMP và NTP đã gia tăng giá trị hàng tồn kho nhằm tận dụng nền giá rẻ trong thời gian qua.

Tại BMP, giá trị nguyên vật liệu tồn kho tăng từ khoảng 148 tỷ đồng đầu năm lên gần 280 tỷ đồng cuối tháng 6. Còn NTP tăng từ khoảng 561 tỷ lên 853 tỷ đồng.

Cũng gia tăng lợi nhuận nhờ đánh giá kịp thời biến động giá nguyên liệu là CTCP DNP Holding (HNX: DNP). Nửa đầu năm 2026, doanh thu hợp nhất của DNP đạt khoảng 5.343 tỷ đồng, tăng 14% so với cùng kỳ; lợi nhuận sau thuế đạt hơn 172 tỷ đồng, tăng khoảng 141%. Doanh nghiệp cho biết biên lợi nhuận gộp cải thiện nhờ dự báo xu hướng nguyên liệu, quản trị tồn kho và tích lũy nguyên liệu tại vùng giá phù hợp.

Thực tế tốc độ tăng trưởng của doanh thu trong 6 tháng đầu năm của các doanh nghiệp trên đều thấp hơn đáng kể so với tốc độ tăng trưởng lợi nhuận cho thấy mức độ quan trọng của “vùng đệm” này.

Giá bán và nguyên liệu mới chỉ là một phần của bài toán. Doanh nghiệp có thể tăng giá để chuyển một phần áp lực chi phí sang khách hàng, nhưng mức giá mới chỉ tạo ra lợi nhuận nếu thị trường vẫn hấp thụ được sản phẩm.

Đây cũng là điểm cần lưu ý khi nhìn vào kết quả của BMP. Doanh thu nửa đầu năm chỉ tăng hơn 3%, thấp đáng kể so với tốc độ tăng lợi nhuận. BSC ước tính riêng quý II, sản lượng tiêu thụ BMP khoảng 19.500 tấn, giảm 13% so với cùng kỳ.

Tuy nhiên, lực đỡ lợi nhuận cho các doanh nghiệp ngành ống nhựa là đầu tư hạ tầng. Theo Bộ Tài chính, hết tháng 7/2026, cả nước đã giải ngân 425.312 tỷ đồng vốn đầu tư công, đạt 41,9% kế hoạch Thủ tướng giao. So với cùng kỳ, giá trị giải ngân tăng khoảng 86.800 tỷ đồng.

Các sản phẩm PVC, HDPE và phụ kiện được sử dụng trong hệ thống cấp thoát nước, hạ tầng đô thị và công trình xây dựng. SSI cho rằng BMP đang tăng cường tiếp cận các dự án hạ tầng quy mô lớn nhằm hỗ trợ sản lượng và hiệu quả quy mô. Với NTP, công ty chứng khoán ghi nhận lượng đơn hàng từ các dự án công cộng và nhà ở thương mại lớn vẫn tạo nền cho nhu cầu, đồng thời dự báo sản lượng bán năm 2026 có thể vượt 136.000 tấn, tăng khoảng 2%.

Còn đối với DNP, lực cầu lại nằm trong chính hệ sinh thái của doanh nghiệp. Ngoài sở hữu CTCP Nhựa Đồng Nai với năng lực sản xuất ống và phụ kiện khoảng 60.000 tấn/năm, DNP còn kiểm soát một mạng lưới doanh nghiệp sản xuất, khai thác và cung cấp nước sạch. DNP Water cho biết đang trực tiếp hoặc gián tiếp vận hành hơn 30 nhà máy nước với tổng công suất thiết kế khoảng 1 triệu m3/ngày đêm. Tại các doanh nghiệp này, DNP duy trì tỷ lệ quyền biểu quyết đa số, trong khi tỷ lệ lơi ích hầu hết nhỏ hơn 50%.

Cấu trúc này cho thấy nhu cầu đường ống, vật tư và thiết bị nước có thể phát sinh ngay tại các dự án mà DNP tham gia đầu tư hoặc vận hành.

Trường hợp DNP cũng cho thấy một điểm chung của ngành ống nhựa: biến động nguyên liệu có thể tác động nhanh đến giá vốn và biên lợi nhuận, nhưng đầu ra cuối cùng vẫn phụ thuộc vào tiến độ của các dự án xây dựng và hạ tầng. Với BMP và NTP, yếu tố này càng đáng chú ý sau khi doanh nghiệp bước vào nửa cuối năm với lượng nguyên vật liệu dự trữ lớn hơn đáng kể.