Lo chậm tiến độ, nhà thầu đề xuất dồn nguồn cung xăng dầu cho các công trình trọng điểm

Căng thẳng địa chính trị tại Trung Đông kéo giá dầu thô tăng và làm dấy lên lo ngại về khả năng gián đoạn nguồn cung nhiên liệu tại nhiều quốc gia.

Tại Việt Nam, dù nguồn cung xăng dầu cơ bản vẫn được đảm bảo, nhưng biến động giá và nguy cơ khó tiếp cận nguồn hàng trong một số thời điểm đã bắt đầu tác động đến nhiều lĩnh vực kinh tế. Trong đó có các doanh nghiệp xây dựng, nhà thầu đang thi công ở những dự án hạ tầng quy mô lớn.

Với các đại công trường như cao tốc Bắc - Nam, các tuyến vành đai đô thị hay các công trình phục vụ APEC thì nhiên liệu là "mạch máu" vận hành của toàn bộ hệ thống máy móc. Khi thị trường xăng dầu biến động, áp lực chi phí và rủi ro tiến độ lập tức hiện hữu.

Hoạt động thi công hạ tầng phụ thuộc rất lớn vào máy móc cơ giới chạy dầu. Từ máy đào, máy ủi, xe lu, xe ben cho đến các thiết bị khoan cọc nhồi hay trạm trộn bê tông, tất cả đều tiêu thụ nhiên liệu ở mức cao.

Trao đổi với Tạp chí Nhà đầu tư/Nhadautu.vn, đại diện Tổng Công xây dựng số 1 (CC1) - đơn vị tham gia gói thầu XL01 của dự án mở rộng cao tốc TP.HCM - Long Thành - Dầu Dây (đoạn từ nút giao An Phú đến đường Vành đai 2) cho biết, tình trạng khó mua xăng dầu đã xuất hiện tại nhiều dự án lớn và điều này chắc ảnh hưởng đến tiến độ.

"Anh, em công ty đang thay nhau túc trực và phải đi nhiều cây xăng để mua nhiên liệu phục vụ cho hàng loạt máy móc đang thi công rầm rộ. Việc mua xăng dầu cũng không đơn giản vì họ nghĩ mình tích trữ với số lượng lớn, nhưng họ không biết rằng, với các đại công trường, con số hàng chục nghìn lít mỗi ngày là chuyện bình thường", vị này nói.

Đại diện VEC phía Nam - chủ đầu tư dự án cao tốc Bến Lức - Long Thành chia sẻ đã nhận được phản ánh thiếu xăng dầu, khó mua nhiên liệu của một số đơn vị thi công.

"Họ phải đi từng cây xăng để mua mỗi cây một chút nhiên liệu. Nếu tình hình này kéo dài, sẽ ảnh hưởng lớn đến chi phí và tiến độ", vị này cho hay.

Tương tự, ông Nguyễn Long, Phó Giám đốc một công ty thi công một đoạn ngắn của dự án đường Vành đai 3 TP.HCM bày tỏ lo lắng, với tình hình biến động nguồn cung xăng dầu. Có những đợt cao điểm, công ty tiêu thụ 500 lít dầu/ngày. Hôm qua, công ty đi 10 cây xăng mới mua được 30 lít dầu, thậm chí còn phải vay mượn của đơn vị khác 500 lít dầu để phục vụ thi công.

Bên cạnh đó, hiện nay, việc thuê xe từ đơn vị ngoài để phục vụ thi công cũng gặp nhiều khó khăn. "Họ nói, giá xăng dầu tăng nên không nhận. Chưa hết, các hợp đồng với thuê với đơn vị vận chuyển khác cũng tăng giá theo", ông Long chia sẻ.

Hiện nay, công ty có 50 người và 15 đầu máy, chi phí nhiên liệu tăng cùng với tính toán ban đầu đã có sự thay đổi lớn, ảnh hưởng đến lợi nhuận và tiến độ. Với tình thế khó khăn như hiện nay, công ty phải ưu tiên dầu cho công việc cần thiết, chưa đạt sản lượng, còn các công việc đã vượt tiến độ thì phải ngưng lại.

Hay như mới đây, theo phản ánh từ các nhà thầu, tại một số công trình phục vụ Tuần lễ Cấp cao APEC 2027 ở Phú Quốc, việc tiếp cận nguồn dầu diesel thời gian gần đây gặp nhiều khó khăn do nguồn cung hạn chế.

Nhiên liệu diesel là loại nhiên liệu chính vận hành các thiết bị thi công như máy đào, xe ben, máy lu hay các phương tiện vận chuyển vật liệu. Khi nguồn cung không ổn định, nhiều đơn vị thi công buộc phải giảm cường độ vận hành máy móc hoặc tìm nguồn cung thay thế với chi phí cao hơn.

Các nhà thầu cho biết, nếu tình trạng này kéo dài, tiến độ một số hạng mục có nguy cơ bị ảnh hưởng, đặc biệt trong bối cảnh các dự án phục vụ APEC đang bước vào giai đoạn thi công cao điểm.

Trong khi đó, một lãnh đạo tập đoàn lớn trong ngành xây dựng bình luận, tại các dự án giao thông trọng điểm, chi phí nhiên liệu thường chiếm khoảng 10-15% chi phí thi công trực tiếp. Những công trường lớn vận hành hàng trăm thiết bị cơ giới. Chỉ cần giá dầu tăng 10% thì chi phí vận hành máy móc đã tăng rất đáng kể.

Tại các dự án cao tốc, giai đoạn thi công nền đường và vận chuyển vật liệu thường tiêu thụ nhiên liệu lớn nhất do đội xe tải, xe ben hoạt động liên tục.

"Máy móc hoạt động gần như suốt ngày đêm. Nếu nguồn nhiên liệu không ổn định, chỉ cần gián đoạn vài ngày cũng có thể ảnh hưởng tới kế hoạch thi công", vị này nhấn mạnh.

Trong bối cảnh giá dầu thế giới tăng mạnh do căng thẳng địa chính trị, chi phí nhiên liệu của các nhà thầu cũng tăng theo. Ông Long thông tin, biến động giá dầu không chỉ ảnh hưởng tới chi phí vận hành máy móc mà còn kéo theo chi phí vận chuyển vật liệu xây dựng.

"Giá nhiên liệu tăng sẽ tác động dây chuyền đến chi phí vận tải. Điều này khiến tổng chi phí thi công nhiều hạng mục tăng lên", ông cho hay.

Theo một số nhà thầu khác, nếu giá dầu tăng khoảng 10-15%, tổng chi phí thi công của dự án có thể tăng thêm 3-5%. Với những dự án hạ tầng có tổng mức đầu tư hàng chục nghìn tỷ đồng, mức tăng chi phí này là không nhỏ.

Một thách thức khác đối với các nhà thầu là cơ chế điều chỉnh giá trong hợp đồng xây dựng.

Đại diện VEC phía Nam nhìn nhận, trong nhiều dự án đầu tư công, việc điều chỉnh giá vật liệu và nhiên liệu thường phải tuân theo quy định quản lý chi phí và có độ trễ nhất định. Điều này đồng nghĩa với việc khi giá nhiên liệu tăng đột biến, nhà thầu thường phải tạm thời gánh chi phí phát sinh trong một khoảng thời gian trước khi được điều chỉnh.

"Các dự án hạ tầng thường kéo dài nhiều năm, nếu chi phí nhiên liệu tăng mạnh mà chưa được điều chỉnh trong hợp đồng, lợi nhuận của doanh nghiệp sẽ bị bào mòn. Từ đó, cơ quan quản lý cần cập nhật, điều chỉnh chỉ số giá cho phù hợp", vị này kiến nghị.

Trước những biến động, một số ít nhà thầu lớn cho biết, họ đã ký hợp đồng cung cấp nhiên liệu dài hạn với các nhà phân phối lớn để đảm bảo nguồn cung ổn định cho công trường. Tuy nhiên, phân lớn các nhà thầu khác kiến nghị cơ quan quản lý cần tăng nguồn cung xăng dầu để phục vụ thi công.Ngoài ra, đối với các doanh nghiệp, họ cũng tăng cường quản lý vận hành máy móc, tối ưu lịch thi công và hạn chế thiết bị hoạt động không hiệu quả nhằm tiết kiệm nhiên liệu.

Việt Nam đang bước vào giai đoạn tăng tốc đầu tư hạ tầng với hàng loạt dự án quy mô lớn. Những công trình này được kỳ vọng tạo động lực quan trọng cho tăng trưởng kinh tế và kết nối vùng.

Trong bối cảnh đó, việc đảm bảo nguồn cung nhiên liệu ổn định cho các công trường lớn trở thành yếu tố quan trọng. Nếu nguồn cung không đáp ứng đủ và kịp thời, các nhà thầu hạ tầng sẽ phải đối mặt với nhiều thách thức hơn về tiến độ, chi phí và vận hành. Bởi với những dự án có quy mô hàng chục nghìn tỷ đồng, chỉ cần "đứt mạch" nhiên liệu, nhịp thi công của cả đại công trường có thể chững lại.