Lợi nhuận ngành phân bón phân hóa, hai “ông lớn” giữ nhịp tăng trưởng

Giá urê FOB Trung Đông ghi nhận nhịp tăng mạnh trong quý I/2026 do căng thẳng địa chính trị tại Trung Đông, nhưng cũng nhanh chóng điều chỉnh trong quý II/2026 khi rủi ro nguồn cung dần hạ nhiệt. Tuy vậy, dù giá urê điều chỉnh trái ngược xu hướng tăng của quý đầu năm, kết quả kinh doanh tại Tổng công ty Phân bón và Hóa chất Dầu khí Cà Mau (Đạm Cà Mau - DCM) và Tổng công ty Phân bón và Hóa chất Dầu khí (Đạm Phú Mỹ - DPM) đều tích cực.

Theo báo cáo tài chính vừa công bố, lợi nhuận quý II/2026 của Đạm Cà Mau đạt hơn 1.067 tỷ đồng, tăng 35,5% so với cùng kỳ. Lũy kế 6 tháng đầu năm, doanh nghiệp lãi hơn 1.856 tỷ đồng, tăng gần 55%. Lãnh đạo công ty cho biết kết quả này đến từ việc doanh thu tăng trong khi giá vốn hàng bán giảm, giúp biên lợi nhuận cải thiện đáng kể, từ 20,5% hồi quý II/2025 tăng lên tới 29% trong quý vừa qua.

Đạm Phú Mỹ (DPM) cũng ghi nhận nửa đầu năm tăng trưởng mạnh. Báo cáo tài chính hợp nhất vừa công bố, doanh thu thuần 6 tháng đầu năm đạt 12.609 tỷ đồng, tăng 33,8% so với cùng kỳ và tăng nhanh hơn đáng kể giá vốn. Biên lợi nhuận gộp cải thiện từ 16,5% lên 20,7%. Lợi nhuận sau thuế đạt 1.326 tỷ đồng, gấp 2,12 lần cùng kỳ. Kết quả này đồng thời vượt xa kế hoạch năm khi doanh nghiệp đã hoàn thành gần 195% kế hoạch lợi nhuận sau thuế chỉ sau 6 tháng. Theo lãnh đạo Tổng công ty, dù giá khí bình quân 6 tháng tăng khoảng 16% so với giả định kế hoạch, làm chi phí đầu vào gia tăng, doanh nghiệp vẫn duy trì tăng trưởng nhờ tối ưu vận hành, tiết giảm chi phí và tận dụng diễn biến thuận lợi của thị trường urê.

Tuy nhiên, không phải thị trường hay sản phẩm phân bón nào cũng tăng trưởng đồng đều. Tại Đạm Cà Mau, sự dịch chuyển trong cơ cấu doanh thu cũng tạo ra sự khác biệt. Theo số liệu cơ cấu doanh thu nửa đầu năm, động lực tăng trưởng gần như tập trung ở sản phẩm urê. Trong 6 tháng đầu năm, doanh thu urê đạt gần 6.819 tỷ đồng, tăng khoảng 40% so với cùng kỳ. Riêng doanh thu xuất khẩu urê tăng hơn gấp đôi, từ khoảng 2.138 tỷ đồng lên 4.549 tỷ đồng, phản ánh nhu cầu mạnh từ thị trường quốc tế trong bối cảnh nguồn cung toàn cầu bị thu hẹp. Trong khi đó, doanh thu NPK lại giảm hơn 13%, xuống còn khoảng 1.954 tỷ đồng, chủ yếu do tiêu thụ trong nước suy yếu.

Trong khi hai “ông lớn” đầu ngành phân bón ghi nhận kết quả tích cực, bức tranh của phần còn lại trong ngành phân bón lại cho thấy sự phân hóa rõ nét. Biến động giá hàng hóa là một trong nhiều yếu tố quyết định lợi nhuận. Tuy nhiên, bên cạnh đó, cơ cấu sản phẩm, thị trường tiêu thụ, khả năng kiểm soát chi phí và sức mua cũng là những biến số trong kết quả kinh doanh của các doanh nghiệp.

Nhiều doanh nghiệp ngành phân bón cũng phải thu hẹp doanh thu đáng kể trong quý II và nửa đầu năm 2026. Giải trình tới các cổ đông, ông Ngô Văn Đông, Tổng giám đốc CTCP Phân bón Bình Điền (BFC), cho biết hoạt động kinh doanh quý II/2026 chịu tác động bởi biến động giá cả do bất ổn địa chính trị toàn cầu và điều kiện thời tiết bất lợi, khiến nhu cầu của khách hàng giảm mạnh. Tổng sản lượng tiêu thụ giảm gần 58% so với cùng kỳ, qua đó kéo doanh thu thuần giảm 52% và lợi nhuận sau thuế giảm 65%.

Tương tự, Công ty cổ phần Supe Phốt phát và Hóa chất Lâm Thao ghi nhận sản lượng tiêu thụ phân bón giảm 41,8%, làm doanh thu thuần giảm gần một nửa và lợi nhuận sau thuế chỉ còn gần 6,9 tỷ đồng, thấp hơn 86,6% so với cùng kỳ. Tuy vậy, cả công ty Supe Phốt phát và Hóa chất Lâm Thao và Phân bón Bình Điền đều cải thiện về tỷ suất lợi nhuận gộp trên doanh thu.

Giải trình tới các cổ đông, lãnh đạo công ty cho biết giá nông sản ở mức thấp, diện tích đất nông nghiệp thu hẹp đã kéo sức mua của nông dân suy giảm, do đó các nhà phân phối cũng hạn chế dự trữ hàng tồn kho. Ngoài ra, lãi suất ngân hàng tăng cũng tác động đến chi phí tài chính của doanh nghiệp.

Trong khi đó, Công ty cổ phần DAP - Vinachem (DDV) vẫn tăng trưởng doanh thu nhưng lợi nhuận lại đi lùi. Doanh thu thuần quý II/2026 của doanh nghiệp tăng hơn 11% nhờ giá bán phân DAP và amoniac tăng. Tuy nhiên, giá nguyên liệu đầu vào cùng chi phí sản xuất tăng nhanh hơn khiến giá vốn tăng gần 18%. Chi phí tài chính cũng tăng mạnh do lãi vay và lỗ chênh lệch tỷ giá cũng góp phần khiến lợi nhuận sau thuế giảm hơn 31%.

Công ty cổ phần Phân bón miền Nam vẫn duy trì được tăng trưởng cả về doanh thu và lợi nhuận. Tuy nhiên, chi phí tài chính cũng tăng hơn gấp đôi do dư nợ vay ngắn hạn phục vụ vốn lưu động gia tăng. Chi phí bán hàng tăng gần 70% theo sản lượng tiêu thụ. Ngay cả những doanh nghiệp tăng trưởng cũng đang phải đánh đổi bằng áp lực chi phí vốn lớn hơn.

Chu kỳ phục hồi của giá urê những ngày đầu tháng 7/2026 vừa qua đang tạo cơ hội đáng kể cho ngành phân bón. Tuy nhiên, mức độ hưởng lợi cũng sẽ không đồng đều. Những doanh nghiệp phụ thuộc nhiều vào thị trường nội địa chịu áp lực từ sức mua suy yếu vẫn đối mặt với một quý kinh doanh không mấy dễ dàng, qua đó tạo nên bức tranh phân hóa rõ nét của ngành phân bón trong mùa báo cáo tài chính quý II/2026.