CỔNG THÔNG TIN VÀ ĐẦU TƯ QUỐC TẾ
(KTSG Online) - Tác động từ việc eo biển Hormuz đóng cửa đã bắt đầu lan tới ngành nước giải khát khi giá nhôm tăng mạnh, đẩy chi phí sản xuất lon nước ngọt đi lên. Điều này cho thấy một cú sốc địa chính trị có thể nhanh chóng lan qua chuỗi cung ứng toàn cầu.
Iran đe dọa phong tỏa eo Hormuz, biển Đỏ ‘thấp thỏm’ và lo ngại với Việt NamTài nguyên từ lòng đất – ‘vùng đệm’ chiến lược về kinh tế của Iran
Nhà sản xuất Coca-Cola gặp khó khi giá nhôm bị đẩy lên trước tác động của cuộc chiến Iran. Ảnh: Fanpage Coca-Cola.
Cuộc chiến lan tới ngành nước giải khát
Karen So, giám đốc điều hành của Swire Coca-Cola, đứng trước các phóng viên tại buổi công bố kết quả kinh doanh ở Hong Kong hôm 12-3, nói về việc phải đối mặt với chi phí lon tăng cao khi cuộc chiến liên quan Iran tiếp tục đẩy giá nhôm đi lên, Nikkei Asia tường thuật.
Chi phí sản xuất lon nước ngọt đang tăng nhanh, bà nói, khi giá nhôm “tăng vọt, đặc biệt trong năm nay”. Cuộc chiến liên quan Iran và các cuộc tấn công vào nước này đã đẩy giá kim loại lên cao và khiến chi phí bao bì của hãng tăng theo. Swire đang phải tìm cách giảm rủi ro bằng cách đa dạng nguồn cung và thậm chí cân nhắc các giải pháp bao bì khác.
Với nhiều doanh nghiệp đồ uống, lon nhôm chỉ là một chi tiết trong chuỗi sản xuất. Nhưng đối với Swire, một trong những nhà đóng chai Coca-Cola lớn nhất thế giới, biến động này nhanh chóng trở thành vấn đề kinh doanh thực sự.
Tập đoàn Hong Kong này nắm quyền sản xuất và phân phối Coca-Cola tại 11 tỉnh của Trung Quốc đại lục và Thượng Hải, cũng như Hong Kong, Đài Loan, Việt Nam, Campuchia, Lào và phần lớn Thái Lan. Những thị trường này phục vụ khoảng 911 triệu người, biến Swire thành một mắt xích lớn trong mạng lưới Coca-Cola toàn cầu.
Ở Đông Nam Á, lon nhôm chiếm tỷ trọng lớn trong bao bì nước giải khát. Điều đó khiến khu vực này dễ bị tác động hơn khi giá kim loại tăng.
"Có những thị trường thiên về chai PET, nhưng nhiều thị trường của chúng tôi, đặc biệt ở Đông Nam Á, lại phụ thuộc nhiều vào lon", bà So nói và giải thích vì sao chi phí nhôm đang gây áp lực lớn hơn ở khu vực này.
Giá nhôm đã tăng mạnh kể từ khi Mỹ và Israel tiến hành chiến dịch tấn công Iran vào cuối tháng trước, dẫn đến việc eo biển Hormuz - cửa ngõ vào Vịnh Ba Tư - gần như bị đóng lại. Đây là một trong những tuyến vận tải năng lượng và nguyên liệu quan trọng nhất thế giới.
Khu vực Vịnh Ba Tư sản xuất khoảng 8% nguồn cung nhôm toàn cầu, được sử dụng trong nhiều công nghệ năng lượng, cũng như trong xây dựng và sản xuất. Khoảng 5 triệu tấn kim loại này được vận chuyển mỗi năm qua eo biển từ các nhà máy luyện kim ở Bahrain, Qatar, Ả Rập Xê Út và Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất, theo IEA.
Lon nước ngọt sự phức tạp của mạng lưới công nghiệp toàn cầu
Nhôm là một trong những chuỗi cung ứng toàn cầu phức tạp. Để tạo ra một lon đồ uống, kim loại phải trải qua một hành trình dài.
Bauxite (quặng nhôm) thường được khai thác ở Úc, Trung Quốc, Guinea hoặc Brazil. Quặng sau đó được tinh luyện thành alumina trước khi được điện phân thành nhôm kim loại. Quá trình này tiêu tốn lượng điện khổng lồ, khiến các nhà máy luyện nhôm thường đặt ở nơi có năng lượng rẻ như Trung Quốc, Trung Đông, Canada... Sau đó nhôm được vận chuyển đến các nhà máy cán, ép và chế tạo để trở thành tấm nhôm hoặc lon đồ uống.
Chuỗi cung ứng trải dài qua nhiều lục địa, phụ thuộc vào các tuyến vận tải biển và nguồn năng lượng ổn định. Điều này khiến thị trường nhôm đặc biệt nhạy cảm với xung đột địa chính trị. Một cuộc khủng hoảng tại Trung Đông có thể lan từ các nhà máy luyện kim tới các nhà sản xuất bao bì, rồi tới các hãng nước giải khát, bia và thực phẩm.
Đối với Swire, tác động trước mắt là chi phí lon nước ngọt tăng. Nhưng câu chuyện này không dừng ở ngành đồ uống.
Nhôm là vật liệu thiết yếu trong nhiều ngành công nghiệp từ ô tô, máy bay đến xây dựng và năng lượng tái tạo. Các tấm pin mặt trời, khung cửa sổ, thân máy bay… đều sử dụng kim loại này. Vì vậy, khi giá nhôm tăng, chi phí sản xuất trong nhiều lĩnh vực có thể tăng theo. Các hãng bia, nhà sản xuất thực phẩm đóng hộp và ngành bao bì là những lĩnh vực chịu tác động nhanh nhất. Nhưng ngành ô tô và hàng không cũng không miễn nhiễm.
Trong bối cảnh chuỗi cung ứng toàn cầu ngày càng phức tạp, một cú sốc địa chính trị có thể lan xa hơn nhiều so với nơi nó bắt đầu. Một eo biển ở Trung Đông có thể làm tăng giá lon Coca-Cola ở Việt Nam - vùng đất cách nó hơn 6.000 kilomet đường chim bay.
