Thấy gì từ chiến lược xoay trục hạ tầng của loạt tập đoàn địa ốc?

Theo thống kê của BSC Research, 40 dự án được theo dõi của các tập đoàn lớn như Vingroup, Masterise, Sun Group, Sunshine Group, THACO và Hòa Phát có tổng vốn đầu tư lên tới gần 4,9 triệu tỷ đồng, tương đương khoảng 193,8 tỷ USD.

Trong đó, Vingroup dẫn đầu về quy mô vốn đầu tư với 12 dự án, tổng mức đầu tư hơn 2,3 triệu tỷ đồng. Tiếp đến là Sunshine Group với 818.000 tỷ đồng, Sun Group hơn 457.000 tỷ đồng và THACO khoảng 341.600 tỷ đồng.

Những con số trên phần nào cho thấy quy mô loạt đại dự án mà những tập đoàn lớn đang theo đuổi. Trong đó, nhiều doanh nghiệp vốn có thế mạnh ở lĩnh vực bất động sản đang mở rộng hoạt động sang đầu tư hạ tầng giao thông, từ cao tốc, đường sắt đến sân bay và các công trình kết nối liên vùng, với tổng mức đầu tư lên tới hàng chục nghìn, thậm chí hàng trăm nghìn tỷ đồng.

Tập đoàn Vingroup - CTCP (HoSE: VIC) đã liên tục hiện diện trong các dự án hạ tầng giao thông trọng điểm của cả nước, từ đường sắt tốc độ cao, đường sắt đô thị đến các công trình đường bộ và kết nối liên vùng.

Mới đây nhất, UBND TP. Hà Nội ngày 15/10 đã tổ chức Lễ ký kết hợp đồng thực hiện 5 tuyến đường sắt đô thị số 1, 2, 8, 10 và 14, tổng chiều dài 253 km, nhu cầu vốn khoảng một triệu tỷ đồng. Hợp đồng được ký kết giữa Ban Quản lý đường sắt đô thị Hà Nội và Liên danh CTCP Vinhomes - CTCP Đầu tư và Xây dựng SGC theo hình thức chìa khóa trao tay (EPC/Turnkey).

Trước đó, tháng 4/2026, Vingroup (thông qua công ty thành viên VinSpeed) đã khởi công tuyến đường sắt tốc độ cao Hà Nội – Quảng Ninh, dài hơn 120 km, tổng mức đầu tư khoảng 147.370 tỷ đồng. Tại khu vực phía Nam, VinSpeed tham gia dự án đường sắt Bến Thành – Cần Giờ, với quy mô vốn dự kiến 102.430 tỷ đồng.

Ở lĩnh vực đường bộ, liên danh do Vingroup đứng đầu tham gia dự án Trục không gian Quốc lộ 1A tại Hà Nội, có sơ bộ tổng mức đầu tư gần 162.000 tỷ đồng. Tại TP.HCM, tập đoàn và các doanh nghiệp trong hệ sinh thái triển khai các công trình kết nối Cần Giờ, Vũng Tàu và cao tốc Bến Lức – Long Thành. Vingroup còn khởi công triển khai dự án tuyến đường vượt biển Cần Giờ – Vũng Tàu với tổng vốn dự kiến hơn 93.000 tỷ đồng.

Một tên tuổi lớn khác là Sun Group. Ngày 28/10 vừa qua, HĐND TP. Hà Nội đã chọn CTCP BĐS Mặt trời Thủ đô (thành viên Sun Group) làm nhà đầu tư thực hiện một số dự án thành phần thuộc Dự án cải tạo, chỉnh trang, tái thiết, tái cấu trúc không gian khu vực hồ Hoàn Kiếm và vùng phụ cận. Dự án có tổng mức đầu tư 22.229 tỷ đồng, thực hiện trên địa bàn phường Hoàn Kiếm và Cửa Nam (TP. Hà Nội) với quy mô nghiên cứu quy hoạch khoảng 66,82ha, quy mô sử dụng đất 30,82 ha.

Tại Phú Quốc, Sungroup đang thi công loạt công trình hạ tầng trọng điểm để phục vụ Hội nghị APEC 2027, từ mở rộng sân bay, phát triển đường sắt đô thị, xây dựng, mở rộng các tuyến giao thông kết nối và tổ hợp hội nghị quốc tế, trung tâm hội nghị, nhà biểu diễn đa năng.

Sun Group vào tháng 7/2026 cho biết đã đầu tư thêm gần 91.600 tỷ đồng để từng bước hình thành “hệ sinh thái lưu trú” quy mô lớn, trải dài từ khách sạn cao cấp đến căn hộ dịch vụ nhằm phát triển hạ tầng du lịch tại Phú Quốc. Trong đó, một phần nguồn cung sẽ được đưa vào vận hành phục vụ APEC 2027.

Trong lĩnh vực hạ tầng giao thông, sau thành công của dự án Cảng hàng không quốc tế Vân Đồn - sân bay tư nhân đầu tiên tại Việt Nam, vào tháng 3/2026, Sungroup thông qua tiếp tục được chấp thuận đầu tư dự án Cảng hàng không dân dụng Phan Thiết, với tổng vốn đầu tư hơn 3.800 tỷ đồng.

Trước đó, vào tháng 12/2025, liên danh CTCP Đầu tư và Xây dựng giao thông Công Thành – Mặt Trời Cát Bà (thành viên Sun Group) được lựa chọn làm nhà đầu tư dự án cầu Trần Hưng Đạo tại Hà Nội theo phương thức đối tác công tư (PPP), hợp đồng xây dựng – chuyển giao (BT), với tổng mức đầu tư khoảng 8.190 tỷ đồng.

Tương tự Sun Group, Masterise Group cũng mở rộng sang dự án hạ tầng hàng không quy mô lớn với dự án Cảng hàng không quốc tế Gia Bình (Doanh nghiệp dự án là CTCP Hạ tầng Hàng không Masterise, thành viên Masterise Group), tổng mức đầu tư hơn 196.000 tỷ đồng, quy mô sử dụng đất khoảng 1.900 ha.

Ở lĩnh vực đường bộ, CTCP Masterise Hạ tầng Cao tốc Long Thành – Hồ Tràm là chủ đầu tư dự án cao tốc đô thị Hồ Tràm – Cảng hàng không quốc tế Long Thành. Tổng mức đầu tư dự kiến khoảng 46.918 tỷ đồng, Dự án dự kiến hoàn thành vào năm 2029.

Với CTCP Đầu tư Địa ốc Đại Quang Minh, doanh nghiệp này cùng Tập đoàn Sơn Hải được lựa chọn làm nhà đầu tư dự án cao tốc Dầu Giây – Tân Phú (giai đoạn 1), với tổng mức đầu tư khoảng 8.408 tỷ đồng, khởi công tháng 8/2025.

Tháng 6/2026, doanh nghiệp tiếp tục khởi công dự án thành phần 1, đoạn từ cầu Mã Đà đến ngã ba Bà Hào, thuộc tuyến đường kết nối cầu Mã Đà với Vành đai 4 TP.HCM, theo phương thức PPP, hợp đồng BT.

Tại Hà Nội, Đại Quang Minh còn tham gia liên danh cùng Tập đoàn Hòa Phát đầu tư dự án Trục đại lộ cảnh quan sông Hồng, khởi công tháng 12/2025. Đây là dự án hạ tầng kết hợp chỉnh trang, tái thiết và phát triển không gian đô thị dọc hai bên sông Hồng, với quy mô nghiên cứu khoảng 11.000 ha, tổng mức đầu tư 736.963 tỷ đồng.

Ở lĩnh vực đường sắt, Đại Quang Minh là nhà đầu tư dự án metro số 2 đoạn Bến Thành – Thủ Thiêm, đồng thời đảm nhận vai trò tổng thầu EPC đoạn Bến Thành – Tham Lương. Doanh nghiệp cũng đang thực hiện các thủ tục chuẩn bị đầu tư tuyến đường sắt Thủ Thiêm – Long Thành, dự án có tổng mức đầu tư dự kiến hơn 175.000 tỷ đồng.

Ngoài những tập đoàn kể trên, còn có Tập đoàn Geleximco tham gia đầu tư Dự án cải tạo, nạo vét và xử lý ô nhiễm sông Nhuệ, có sơ bộ tổng mức đầu tư 75.115 tỷ đồng, thực hiện theo phương thức PPP, hợp đồng BT và khởi công ngày 10/10/2026.

MIK Group cũng đề xuất tham gia dự án cải tạo sông Đáy theo hình thức PPP, hợp đồng BT, với sơ bộ tổng mức đầu tư gần 230.000 tỷ đồng. Doanh nghiệp dự kiến ứng vốn thực hiện dự án và được thanh toán bằng quỹ đất.

Sự tham gia ngày càng mạnh mẽ của các tập đoàn tư nhân vào lĩnh vực hạ tầng không chỉ phản ánh xu hướng mở rộng hoạt động đầu tư, kinh doanh mà còn cho thấy bước chuyển trong việc huy động và phát huy nguồn lực xã hội cho phát triển kinh tế, phù hợp với tinh thần Nghị quyết 68-NQ/TW về phát triển kinh tế tư nhân và Nghị quyết 79-NQ/TW về phát triển kinh tế nhà nước.

Trong đó, kinh tế nhà nước giữ vai trò chủ đạo, định hướng và dẫn dắt, kinh tế tư nhân được xác định là một động lực quan trọng nhất của nền kinh tế. Việc khuyến khích doanh nghiệp tư nhân tham gia các lĩnh vực chiến lược, công trình hạ tầng trọng điểm không chỉ mở rộng không gian phát triển cho khu vực này mà còn góp phần huy động thêm nguồn lực, phát huy vai trò dẫn dắt của đầu tư công và thúc đẩy sự phối hợp giữa các thành phần kinh tế.

Đặc biệt, trong bối cảnh nhu cầu vốn cho phát triển kết cấu hạ tầng ngày càng lớn, sự tham gia của khu vực tư nhân có ý nghĩa quan trọng trong việc đa dạng hóa các kênh huy động vốn, giảm áp lực bố trí ngân sách nhà nước. Cùng với bổ sung nguồn lực tài chính, các tập đoàn tư nhân còn có thể phát huy lợi thế về năng lực tổ chức thực hiện, kinh nghiệm quản trị dự án và khả năng huy động vốn trong và ngoài nước, góp phần đẩy nhanh tiến độ triển khai, sớm đưa các công trình vào khai thác.

Chiều ngược lại, chủ trương đẩy mạnh phát triển kết cấu hạ tầng cũng đang mở ra dư địa lớn cho cộng đồng doanh nghiệp, đặc biệt những tập đoàn bất động sản sở hữu tiềm lực tài chính, kinh nghiệm phát triển dự án và khả năng huy động nguồn lực.

Trong giai đoạn 2026-2030, Quốc hội đã thông qua Nghị quyết về kế hoạch đầu tư công trung hạn giai đoạn 2026 – 2030 với tổng mức vốn là 8,22 triệu tỷ đồng. Bao gồm, vốn ngân sách trung ương 3,8 triệu tỷ đồng; vốn ngân sách địa phương 4,42 triệu tỷ đồng.

Chứng khoán ACBS kỳ vọng nguồn lực này sẽ thúc đẩy triển khai hàng loạt công trình hạ tầng chiến lược, từ đường sắt tốc độ cao Bắc – Nam, tuyến đường sắt Lào Cai – Hà Nội – Hải Phòng cũng như hệ thống đường sắt đô thị tại Hà Nội và TP.HCM. Bên cạnh đó là các dự án cao tốc, đường vành đai, sân bay và những công trình kết nối liên vùng.

Đối với các tập đoàn bất động sản, việc mở rộng sang lĩnh vực hạ tầng không chỉ giúp đa dạng hóa hoạt động kinh doanh mà còn mở ra cơ hội bổ sung nguồn thu trong bối cảnh thị trường địa ốc gặp khó khăn. Đặc biệt, khi thanh khoản bất động sản suy giảm và chi phí vốn gia tăng, nguồn doanh thu từ việc tham gia xây dựng, triển khai các dự án hạ tầng có thể góp phần cải thiện dòng tiền, giảm bớt sự phụ thuộc vào hoạt động kinh doanh truyền thống trong thời gian chờ đợi thị trường phục hồi.

Tuy nhiên, cơ hội này không trải đều cho mọi doanh nghiệp. Do đặc thù các dự án hạ tầng đòi hỏi nguồn vốn đầu tư lớn và thời gian triển khai kéo dài, những tập đoàn có tiềm lực tài chính mạnh và khả năng huy động vốn tốt sẽ có nhiều điều kiện thuận lợi hơn để tham gia và triển khai các dự án quy mô lớn.

Lợi thế này còn được củng cố khi một số dự án trọng điểm được áp dụng cơ chế tín dụng đặc thù, tạo thêm điều kiện tiếp cận nguồn vốn ngân hàng. Tháng 6/2026, Ngân hàng Nhà nước cho phép các ngân hàng thương mại loại trừ dư nợ cho vay phát sinh mới đối với 18 dự án và hạng mục của Vingroup, Sun Group và Masterise khi tính toán hạn mức tăng trưởng tín dụng hằng năm.

Danh mục này có tổng nhu cầu vốn huy động khoảng 752.138 tỷ đồng, bao gồm các dự án hạ tầng giao thông, hàng không, đường sắt và phát triển đô thị quy mô lớn. Cơ chế trên giúp các ngân hàng có thêm dư địa cấp vốn cho những dự án thuộc diện áp dụng mà không bị ràng buộc bởi room tín dụng thông thường. Theo đại diện Ngân hàng Nhà nước, cơ chế này nhằm tạo điều kiện để dòng vốn ngân hàng chảy vào các dự án có tính lan tỏa vùng, đóng góp cho tăng trưởng kinh tế.

Dòng vốn từ lĩnh vực hạ tầng, trong đó có nguồn lực đáng kể từ ngân sách nhà nước, được kỳ vọng sẽ góp phần duy trì dòng tiền và tạo thêm động lực tăng trưởng cho các doanh nghiệp địa ốc. Tuy nhiên, để tận dụng hiệu quả cơ hội này, các tập đoàn cũng cần củng cố nền tảng tài chính, nâng cao năng lực quản trị và hoàn thiện quy trình triển khai dự án, qua đó bảo đảm hiệu quả đầu tư và tính bền vững trong hoạt động kinh doanh dài hạn.