Thị trường F&B 430.000 tỷ đồng: Lợi thế dần thuộc về các ông lớn

Tháng 6/2026, Highlands Coffee cán mốc 1.000 cửa hàng với điểm bán tại số 28 Thanh Niên, Tây Hồ, Hà Nội. Đáng chú ý, mặt bằng này trước đó được vận hành bởi một chuỗi cà phê khác là Laika Cafe. Cột mốc trên diễn ra trong bối cảnh Highlands vẫn duy trì tốc độ tăng trưởng cao. Theo Jollibee Group, công ty mẹ của Highlands Coffee, trong quý II/2026, doanh số toàn hệ thống của chuỗi tăng 46,7% so với cùng kỳ. Doanh số trên cùng cửa hàng (same-store sales growth - SSSG) tại Việt Nam cũng tăng 11,5%.

Một chuỗi lớn khác là Phúc Long Heritage cũng ghi nhận kết quả tích cực. Quý II/2026, doanh thu Phúc Long đạt 550 tỷ đồng, tăng 26,9% so với cùng kỳ. Đáng chú ý hơn, doanh thu trung bình ngày trên cùng cửa hàng của mô hình cửa hàng tiêu chuẩn đạt 26,2 triệu đồng, tăng 18,5%.

Trong quý, Phúc Long mở thêm 15 cửa hàng tiêu chuẩn, nâng tổng số cửa hàng độc lập trên toàn quốc lên 220, chưa bao gồm các kiosk trong hệ thống WinCommerce. Chuỗi vẫn đặt mục tiêu mở 40-50 cửa hàng trong năm nay.

Những con số trên cho thấy sức mua đối với một số thương hiệu F&B lớn vẫn khá tích cực. Nhưng đó chỉ là một nửa của chiếc bánh thị trường.

Báo cáo thị trường kinh doanh ẩm thực Việt Nam 6 tháng đầu năm 2026 của iPOS.vn và Nestlé Professional cho thấy khoảng 42,7% cơ sở tham gia khảo sát bị giảm doanh thu từ 5% trở lên so với cùng kỳ. Trong đó, 27,53% giảm 5-20%, còn 15,17% giảm trên 20%. Ở chiều ngược lại, chỉ 20,22% cơ sở được khảo sát tăng trưởng trên 5%.

Nhưng đằng sau những con số ấy là một thực trạng khác, khi doanh thu tăng nhưng câu chuyện lợi nhuận và dòng tiền không đồng đều. Một phần của miếng bánh F&B đã được chia đều cho các thương hiệu lớn. Phần còn lại, là sự cạnh tranh khốc liệt của những cửa hàng có quy mô khiêm tốn hơn.

Các chuyên gia ước tính doanh thu ngành F&B trong nửa đầu năm 2026 đạt 432.700 tỷ đồng, tăng 6,55% so với 406.100 tỷ đồng cùng kỳ và tương đương 59,6% doanh thu cả năm 2025.

Số liệu của cơ quan thống kê cũng cho thấy nhu cầu đối với dịch vụ ăn uống vẫn duy trì tăng trưởng. Trong 8 tháng đầu năm 2026, doanh thu dịch vụ lưu trú, ăn uống trên cả nước đạt khoảng 670.300 tỷ đồng, tăng 16,4% so với cùng kỳ. Riêng TP.HCM tăng 13,9%.

Nhận định với Nhadautu.vn về thị trường F&B, ông Lê Quốc Hiếu, quản lý chuỗi cà phê Lim Coffee & Tea ở TP.HCM cho rằng, cuộc cạnh tranh diễn ra giữa các chuỗi cừa hàng, thương hiệu nhỏ. Trong khi các thương hiệu lớn đã có tệp khách hàng trung thành và xây dựng được hệ thống vận hành ổn định.

"Phải lưu ý, nhu cầu của khách hàng không giảm, nhưng hành vi tiêu dùng trở nên chọn lọc và có nhịp điệu rõ ràng hơn", ông Hiếu nhận định.

Điều này khá tương đồng với những gì iPOS.vn ghi nhận trong nửa đầu năm. Theo đơn vị nghiên cứu, sức mua "dường như chưa biến mất khỏi thị trường", nhưng dòng tiền đang trở nên chọn lọc hơn. Vì thế, ngay cả những cửa hàng có cùng khu vực kinh doanh, mặt bằng chi phí và tệp khách hàng cũng có thể ghi nhận kết quả rất khác nhau. Áp lực còn đến từ việc ngày càng có nhiều người cùng tranh giành lượng khách này.

Cuối quý II/2025, thị trường có khoảng 299.900 điểm bán F&B. Một năm sau, con số này lên 329.200 điểm, tức tăng thêm khoảng 29.300 cửa hàng. Trong khi đó, doanh thu toàn thị trường chỉ tăng từ 406.100 tỷ đồng lên 432.700 tỷ đồng.

Từ diễn biến trên, iPOS.vn nhận định doanh thu tăng nhưng bình quân trên từng cửa hàng "gần như đứng yên, thậm chí giảm nhẹ".

Một cuộc cạnh tranh khác cũng đang diễn ra ở phân khúc giá thấp. Có tới 88,49% cơ sở được khảo sát cho biết đã nhìn thấy sự xuất hiện của các mô hình bình dân, giá rẻ quanh khu vực kinh doanh. Sau khi loại nhóm cho biết không bị ảnh hưởng, khoảng 58,2% thực sự cảm nhận sức ép. Tuy nhiên, 35,39% vẫn giữ nguyên cách bán dù chấp nhận mất một phần khách; chỉ 22,81% lựa chọn tăng khuyến mại hoặc bổ sung sản phẩm giá thấp hơn để cạnh tranh.

Sự dịch chuyển đặc biệt rõ trên thị trường đồ uống. Tỷ lệ người tiêu dùng lựa chọn mức chi 21.000-35.000 đồng giảm từ 34,42% năm 2025 xuống 24,59% trong nửa đầu năm nay. Ngược lại, nhóm 36.000-70.000 đồng tăng mạnh từ 48,29% lên 61,78%.

Theo iPOS.vn, nhiều mô hình ở phân khúc bình dân đang rơi vào thế khó: không đủ rẻ để cạnh tranh với các kiosk 7.000-15.000 đồng nhưng cũng chưa có sản phẩm, không gian và dịch vụ đủ tốt để bước lên phân khúc cao hơn.

Điều này phần nào lý giải vì sao nhóm kinh doanh đồ uống gặp khó hơn đồ ăn. Chỉ 15,82% cơ sở đồ uống được khảo sát tăng trưởng doanh thu trên 5%, thấp hơn đáng kể mức 25,63% của nhóm kinh doanh đồ ăn.

Trong bối cảnh đó, khoảng cách giữa những thương hiệu vận hành hiệu quả và phần còn lại của thị trường ngày càng đáng chú ý.

Trường hợp Phúc Long là một ví dụ. Mức tăng 26,9% doanh thu quý II không đơn thuần đến từ việc mở thêm cửa hàng. Masan cho biết doanh thu trung bình ngày trên cùng cửa hàng tiêu chuẩn tăng tới 18,5%, và đánh giá kết quả này phản ánh hiệu quả kinh tế trên từng cửa hàng được cải thiện.

Highlands Coffee cũng đang cho thấy khả năng tăng doanh thu trên những điểm bán hiện hữu. Sau mức tăng trưởng same-store sales ở mức một chữ số cao trong quý I, chỉ tiêu này tăng 11,5% trong quý II/2026. Jollibee Group cho rằng tăng trưởng của Highlands được hỗ trợ bởi mức độ phù hợp với khách hàng, kỷ luật vận hành và mô hình cửa hàng có khả năng nhân rộng hiệu quả.

Như vậy, trong lúc doanh thu bình quân trên mỗi cửa hàng của toàn thị trường gần như không tăng, một số chuỗi lớn lại đang nâng được hiệu suất ngay trên các điểm bán hiện hữu.