Thu hút "đại bàng" năng lượng để tăng tốc chuyển dịch xanh

Thực tế những năm gần đây cho thấy, các doanh nghiệp FDI không chỉ đóng vai trò là nhà sản xuất mà còn đang trở thành lực lượng tiên phong trong sử dụng năng lượng sạch. Mới đây, Samsung Electronics HCMC CE Complex (SEHC) đã đưa vào vận hành dự án điện mặt trời mái nhà có công suất gần 28 MWp tại Khu Công nghệ cao TP. Hồ Chí Minh. Đây là dự án điện mặt trời mái nhà đầu tiên được triển khai theo cơ chế mua bán điện trực tiếp (DPPA) thông qua đường dây đấu nối riêng.

Dự án sử dụng gần 45.000 tấm pin năng lượng mặt trời, dự kiến tạo ra hơn 40.000 MWh điện sạch mỗi năm và giảm trên 26.000 tấn CO₂ phát thải hằng năm. Không chỉ góp phần giảm áp lực lên hệ thống điện quốc gia, dự án còn mở ra mô hình hợp tác mới giữa doanh nghiệp và ngành điện trong quá trình chuyển dịch năng lượng.

Ông Hwang Keun Ha, Tổng giám đốc SEHC cho biết, việc hoàn thành dự án không chỉ là thành quả của một công trình năng lượng quy mô lớn mà còn là dấu mốc quan trọng trong hành trình chuyển đổi của doanh nghiệp sang mô hình sản xuất xanh. Đây cũng là cam kết lâu dài của Samsung trong việc giảm phát thải carbon và đồng hành cùng mục tiêu phát triển bền vững của Việt Nam.

Thực tế, đây không phải bước đi đơn lẻ. Trước đó, Samsung Electronics Việt Nam (SEV) tại Bắc Ninh đã đưa vào vận hành hệ thống điện mặt trời mái nhà từ tháng 7-2025. Đến tháng 6/2026, Samsung Electronics Việt Nam Thái Nguyên (SEVT) trở thành doanh nghiệp đầu tiên tại Việt Nam mua điện tái tạo theo cơ chế DPPA thông qua lưới điện quốc gia.

Chuỗi dự án này cho thấy chiến lược phát triển bền vững của Samsung không dừng ở việc giảm phát thải trong nội bộ doanh nghiệp mà còn góp phần thúc đẩy thị trường năng lượng tái tạo tại Việt Nam. Quan trọng hơn, đây là minh chứng rõ nét rằng khi có cơ chế phù hợp, các tập đoàn đa quốc gia sẵn sàng đầu tư lớn vào năng lượng xanh.

Theo các chuyên gia năng lượng, nhu cầu điện của Việt Nam dự báo tiếp tục tăng ở mức cao trong nhiều năm tới, trong khi áp lực giảm phát thải ngày càng lớn từ các cam kết quốc tế và yêu cầu của các thị trường xuất khẩu. Vì vậy, phát triển năng lượng tái tạo không còn là lựa chọn mà đã trở thành yêu cầu tất yếu.

TS. Ngô Đức Lâm, Chuyên gia năng lượng - nguyên Phó viện trưởng Viện Năng lượng nhận định, Việt Nam có tiềm năng rất lớn về điện mặt trời, điện gió nhưng để khai thác hiệu quả cần nguồn vốn rất lớn, công nghệ hiện đại và kinh nghiệm quản trị dự án. Những yếu tố này khó có thể chỉ dựa vào nguồn lực trong nước mà cần sự tham gia của các tập đoàn quốc tế có năng lực tài chính và công nghệ.

Cơ chế DPPA cùng các chính sách mới về điện mặt trời mái nhà đang tạo ra tín hiệu tích cực cho nhà đầu tư. Nếu tiếp tục hoàn thiện khung pháp lý, Việt Nam sẽ thu hút thêm nhiều doanh nghiệp toàn cầu đầu tư vào năng lượng sạch, qua đó giảm áp lực huy động vốn từ ngân sách và đẩy nhanh tiến trình chuyển dịch năng lượng, ông Nguyễn Anh Tuấn, nguyên Cục trưởng Cục Điện lực và Năng lượng tái tạo chia sẻ.

Không chỉ mang lại nguồn vốn, sự tham gia của các tập đoàn lớn còn tạo hiệu ứng lan tỏa về công nghệ, tiêu chuẩn quản trị và phát triển chuỗi cung ứng xanh. Đây là yếu tố giúp doanh nghiệp Việt Nam từng bước tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu, đáp ứng các yêu cầu ngày càng khắt khe về phát thải và môi trường từ các thị trường như EU hay Hoa Kỳ.

Ở góc độ chính sách, việc Chính phủ liên tiếp ban hành các cơ chế khuyến khích như mua bán điện trực tiếp (DPPA), phát triển điện mặt trời mái nhà tự sản xuất, tự tiêu và hoàn thiện thị trường điện cạnh tranh cho thấy quyết tâm tạo dựng môi trường đầu tư minh bạch, hấp dẫn đối với các nhà đầu tư chiến lược.

Có thể thấy, phát triển năng lượng tái tạo bền vững không thể chỉ dựa vào nội lực. Nội lực là nền tảng, nhưng ngoại lực sẽ tạo động lực tăng tốc. Những dự án của Samsung đang chứng minh rằng khi chính sách đủ thông thoáng và doanh nghiệp đủ niềm tin, dòng vốn xanh sẽ tiếp tục chảy vào Việt Nam.

Trong bối cảnh an ninh năng lượng được đặt lên hàng đầu và mục tiêu phát thải ròng bằng 0 vào năm 2050 ngày càng đến gần, việc thu hút các "đại bàng" năng lượng và công nghệ không chỉ giúp bổ sung nguồn điện sạch mà còn góp phần hình thành hệ sinh thái sản xuất xanh, nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia. Đây sẽ là một trong những chìa khóa quan trọng để Việt Nam vừa bảo đảm an ninh năng lượng, vừa thực hiện thành công chiến lược tăng trưởng xanh và phát triển bền vững trong những thập niên tới.