Việt Nam vào nhóm 13 quốc gia trên thế giới giữ vững an ninh năng lượng

Sáng 10/11, tại Hà Nội, Bộ Công Thương tổ chức Diễn đàn Anninh năng lượng quốc gia năm 2026 với chủ đề “Năng lượng tự chủ – Mạch máu củatăng trưởng hai con số”; đồng thời công bố Báo cáo An ninh năng lượng quốc giaViệt Nam 2026.

Phát biểu tại diễn đàn, Thứ trưởng Bộ Công Thương Nguyễn ViệtSơn cho biết sự kiện diễn ra sau hơn một năm triển khai Nghị quyết số 70-NQ/TW củaBộ Chính trị về bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia đến năm 2030, tầm nhìn đến2045; Nghị quyết số 328/NQ-CP của Chính phủ ban hành Chương trình hành động thựchiện Nghị quyết số 70-NQ/TW; Nghị quyết số 22-NQ/TW ngày 28/7/2026 của Hội nghịTrung ương 3 khóa XIV về Chiến lược An ninh quốc gia. Các định hướng này tiếp tụcyêu cầu chuyển mạnh tư duy phát triển năng lượng từ “đủ cung” sang “an toàn, ổnđịnh, tự chủ, bền vững”. Đây là kim chỉ nam xuyên suốt để toàn ngành nhìn nhậnkết quả, chỉ rõ hạn chế và đề ra các giải pháp trong thời gian tới.

Theo Thứ trưởng Nguyễn Việt Sơn, Đại hội XIV của Đảng đặt mục tiêu tăng trưởng GDP bình quân từ 10% trở lên giai đoạn 2026 – 2030. Vì vậy, năng lượng phải đi trước một bước và tự chủ năng lượng chính là nền tảng của tự chủ kinh tế. Các mục tiêu cụ thể đến năm 2030 đã được lượng hóa tại Nghị quyết số 70 về tổng cung năng lượng sơ cấp, tổng công suất nguồn điện, công suất lọc dầu, lưu trữ dầu thô và xăng dầu, đóng vai trò là cam kết chính trị của toàn ngành và là thước đo trực tiếp kết quả công tác chỉ đạo, điều hành.

Đánh giá về bối cảnh thực tiễn, lãnh đạo Bộ Công Thương dẫnchứng Báo cáo An ninh Năng lượng Việt Nam 2026 được công bố ngày 10/11, khẳng địnhnăm 2026 là năm hệ thống năng lượng nước ta phải đối mặt với khó khăn, thách thứcrất lớn trong nhiều thập kỷ. Điển hình là việc eo biển Hormuz bị phong tỏa khoảng6 tháng, kéo theo giá dầu thô Brent có thời điểm lên mức 118,35 USD/thùng. Cùngvới đó, thời tiết nắng nóng lịch sử kết hợp hiện tượng El Nino đã đẩy phụ tảiđiện lên mức kỷ lục, trong khi sản lượng thủy điện cả năm thấp hơn năm 2025 khoảng18,5 tỷ kWh.

“Dữ liệu từ 177 quốc gia được báo cáo khảo sát tính đến ngày9/11/2026 cho thấy có tới 102 nước (tương đương 57,6%) gặp khó khăn về năng lượng,chỉ có 13 quốc gia duy trì được trạng thái ổn định, trong đó có Việt Nam”, Thứtrưởng Nguyễn Việt Sơn nhấn mạnh; đồng thời khẳng định việc giữ vững được vị thếnày không phải là điều hiển nhiên, mà bắt nguồn từ sự lãnh đạo của Bộ Chính trị,Ban Bí thư, sự đồng hành của Quốc hội, sự chỉ đạo quyết liệt của Chính phủ, Thủtướng Chính phủ, cùng sự vào cuộc đồng bộ của các bộ, ngành, địa phương và cộngđồng doanh nghiệp. Qua đó, thể chế từng bước được khơi thông và đất nước đã giữvững được ba trụ cột đặc biệt quan trọng.

Thứ nhất: Bảo đảmcung ứng đủ điện trong một năm nhiều biến động chưa từng có tiền lệ.

Dù khó khăn chưa từng có, song cả nước đã vượt qua ba đợt nắngnóng cực đoan mà không phải thực hiện cắt điện luân phiên. Năm 2026, điện sảnxuất và nhập khẩu ước đạt 356,2 tỷ kWh, tăng 10,3%, cao hơn kịch bản cơ sở 6,2tỷ kWh. Ngày 24/6/2026, công suất cực đại đạt 57.537 MW, riêng miền Bắc 30.248MW. Điện thương phẩm 10 tháng tăng 9,84%, lần đầu ở mức xấp xỉ tốc độ tăng GDP.

Trong 9 tháng năm 2026, ngành điện đã khởi công 136 và đóng điện 131 công trìnhlưới điện. Kết quả này là nhờ kế hoạch 3 kịch bản phê duyệt từ cuối năm 2025; lướivà nguồn đóng điện đúng mùa, tích nước, sửa chữa tổ máy hoàn tất trước mùa hè.

Thứ hai: Nguồncung xăng dầu trong nước tiếp tục được giữ vững ngay cả khi các tuyến vận tảichiến lược bị phong tỏa.

Tổ công tác về an ninh năng lượng được thành lập ngày4/3/2026, ngay sau khi gián đoạn bắt đầu. Trong 9 tháng năm 2026, hai cơ sở lọcdầu sản xuất 12,1 triệu tấn; Dung Quất chạy 123%, Nghi Sơn 112% công suất. Khaithác dầu, condensate (khí ngưng tụ) đạt 115% kế hoạch, khí về bờ 120%. Dầu thôđa dạng từ 1 lên hơn 10 loại; Việt Nam không để xảy ra thiếu hụt, chưa phải sửdụng xăng dầu dự trữ quốc gia.

Thứ ba: Giá nănglượng được kiểm soát ổn định. Nhà nước dành trên 64.000 tỷ đồng cho cácchính sách giảm thuế, phí xăng dầu, tạm ứng Quỹ bình ổn giá. Ngày 26/10/2026,giá xăng bán lẻ trong nước bằng khoảng 63% bình quân thế giới, thấp nhất trong16 nền kinh tế so sánh. Từ ngày 1/11/2026, giá bán lẻ điện bình quân giảm 2%,còn 2.159,9037 đồng/kWh chưa gồm thuế giá trị gia tăng.

Bên cạnh các kết quả đạt được, Thứ trưởng Bộ Công Thươngcũng thẳng thắn chỉ ra những thách thức lớn mà Báo cáo đã nhận diện. Hiện tỷ lệnhập khẩu ròng năng lượng đã chiếm tới 43,9% tổng cung năng lượng sơ cấp năm2025. Mức dự trữ xăng dầu mới đạt 60 ngày nhập ròng, thấp hơn so với mục tiêu90 ngày đề ra tại Nghị quyết số 70, trong khi dầu thô hiện vẫn chưa có dự trữquốc gia. Ngoài ra, nhu cầu phụ tải tại khu vực miền Bắc tăng cao, song nhiềucông trình nguồn và lưới điện vẫn gặp vướng mắc liên quan đến cơ chế, mặt bằngvà nguồn vốn.

Dự báo về giai đoạn tới, Thứ trưởng Nguyễn Việt Sơn nhận địnhnăm 2027 và năm 2028 sẽ còn đối mặt với nhiều khó khăn hơn nữa. Nhu cầu điện dựkiến tiếp tục tăng trưởng khoảng 10% trên nền tiêu thụ rất cao của năm 2026,trong khi các nguồn điện mới chưa kịp đưa vào vận hành, tạo sức ép lớn lên côngsuất cực đại của miền Bắc.

Theo Báo cáo, hiện tượng El Nino có thể kéo dài tới khoảngtháng 6/2027. Công suất cực đại miền Bắc năm 2027 dự báo 32.693 - 34.865 MW. Tạihội nghị về phương thức vận hành hệ thống điện quốc gia ngày 07/11/2026, Bộ trưởngLê Mạnh Hùng nhấn mạnh trong mọi trường hợp phải cung ứng đủ năng lượng, đặc biệtlà điện, cho phát triển kinh tế và đời sống nhân dân. Các công trình nguồn, lướibắt buộc vào vận hành năm 2027 phải thực hiện bằng được; ma trận công việc phảiđi liền với ma trận trách nhiệm, ma trận rủi ro; việc thiết kế giải pháp là đểphòng rủi ro tăng trưởng, không phải để tính phương án lùi.