Quỹ đầu tư tăng tỷ trọng tiền mặt

Kết thúc quý III/2026, VN-Index dừng ở mức 1.768,62 điểm, tương đương giảm 4,91% so với cuối quý II/2026. Đi cùng với đó, giá trị giao dịch toàn thị trường cũng giảm 2,33%.

Tính bình quân, giá trị giao dịch quý III/2026 đạt khoảng 18.500 tỷ đồng/ngày, giảm 58% so với mức kỷ lục gần 43.800 tỷ đồng/ngày của cùng kỳ năm 2025, khối ngoại tiếp tục bán ròng hơn 18.000 tỷ đồng.

Chỉ số giảm điểm, thanh khoản giảm, dòng tiền trên thị trường chỉ luân chuyển vào một số nhóm cổ phiếu nhất định. Điều này đã đặt ra thách thức không nhỏ đối với hoạt động đầu tư của nhà đầu tư nhỏ lẻ, khối tự doanh, quỹ đầu tư…

Trong bối cảnh đó, các quỹ đầu tư có xu hướng gia tăng tỷ trọng tiền mặt nhằm chủ động quản trị rủi ro. Dữ liệu từ FiinGroup cho thấy, trong tháng 9/2026, có 24/37 quỹ đầu tư cổ phiếu được thống kê tăng tỷ trọng tiền, cao hơn đáng kể so với con số 16/37 quỹ trong tháng 8/2026.

Động thái này xuất hiện tại nhiều quỹ có quy mô tài sản ròng (NAV) lớn, từ khoảng 1.200 tỷ đồng đến gần 5.800 tỷ đồng, như DCDS, VLGF và EVESG. Trong đó, Quỹ Đầu tư Tăng trưởng Dài hạn Việt Nam (VLGF) do SSIAM quản lý tiếp tục tăng tỷ trọng tiền mặt tháng thứ tư liên tiếp. Tỷ trọng tiền của quỹ tăng từ 3,5% trong tháng 6 lên 9,3% trong tháng 7, 10% trong tháng 8 và 11,9% trong tháng 9.

Một số quỹ quy mô lớn khác cũng gia tăng đáng kể lượng tiền nắm giữ. Tại DCDS, tỷ trọng tiền tăng từ 9,1% trong tháng 8 lên 15,5% trong tháng 9. Với EVESG, tỷ lệ này tăng từ 3,2% lên 5%. VinaCapital-VESAF nâng tỷ trọng tiền từ 11,1% lên 12,6%, trong khi VinaCapital-VEOF tăng từ 9,1% lên 10,8%.

Việc tăng nắm giữ tiền mặt có thể giúp các quỹ hạn chế rủi ro khi thị trường biến động, đồng thời duy trì nguồn lực để giải ngân khi cơ hội xuất hiện. Trong những tháng cuối năm, khi thanh khoản chưa phục hồi rõ nét và dòng tiền vẫn phân hóa, khả năng lựa chọn cổ phiếu, kiểm soát rủi ro và xác định thời điểm giải ngân sẽ tiếp tục là những yếu tố quan trọng đối với hiệu quả hoạt động của các quỹ đầu tư.

Chiều ngược lại, vẫn có nhiều quỹ tận dụng nhịp giảm của thị trường để giải ngân. Chẳng hạn, tỷ trọng tiền của Quỹ Đầu tư Cổ phiếu Hàng đầu VCBF giảm từ 5,3% trong tháng 8 xuống 4,1% trong tháng 9; Quỹ Tăng trưởng DFVN giảm từ 4,7% xuống 4,1%.

Bên cạnh việc gia tăng nắm giữ tiền mặt, hoạt động cơ cấu danh mục của các quỹ trong tháng 9 cũng cho thấy sự phân hóa rõ nét giữa các nhóm ngành. Theo dữ liệu từ FiinGroup, bất động sản và dịch vụ tài chính là hai nhóm ngành chịu áp lực bán ròng đáng chú ý từ các quỹ đầu tư.

Ở nhóm bất động sản, giá trị bán ròng tập trung tại một số cổ phiếu như VIC, VHM và KDH. Riêng trong tháng 9, các quỹ bán ròng VIC, VHM và KDH với giá trị khoảng 2.212 tỷ đồng. Trước đó, nhóm này cũng ghi nhận áp lực bán đáng kể trong tháng 8, với giá trị bán ròng khoảng 2.808 tỷ đồng, chủ yếu tại VHM. Diễn biến cho thấy các quỹ tiếp tục giảm tỷ trọng với nhóm bất động sản.

Tương tự, nhóm dịch vụ tài chính cũng ghi nhận hoạt động bán ròng mạnh trong tháng 9. Giá trị bán ròng đạt khoảng 1.347 tỷ đồng, tập trung tại các cổ phiếu VIX, SSI và VCI. Động thái này diễn ra sau khi nhóm dịch vụ tài chính có những giai đoạn được mua ròng trong các tháng trước, phản ánh sự thay đổi trong chiến lược phân bổ vốn của các quỹ.

Ngược lại, ngân hàng là nhóm ngành ghi nhận hoạt động mua ròng đáng chú ý trong tháng 9. Các cổ phiếu VPB, MBB và ACB nằm trong nhóm được mua ròng mạnh, với giá trị mua ròng của nhóm ngành đạt khoảng 1.034 tỷ đồng. Đây là một trong những điểm sáng trong hoạt động cơ cấu danh mục, cho thấy dù tăng cường nắm giữ tiền mặt, các quỹ vẫn chọn lọc cơ hội đầu tư ở những nhóm cổ phiếu nhất định.

Về hiệu suất, dữ liệu từ FiinGroup cho thấy hiệu suất quỹ cổ phiếu giảm bình quân 6% trong quý III/2026, giảm mạnh hơn mức -0,1% trong quý II và -4,4% của quý I. Đáng chú ý, có đến 87/88 quỹ ghi nhận hiệu suất âm, phần lớn mức giảm tập trung trong tháng 7 và tháng 9 khi thị trường chung suy yếu với VN-Index lần lượt giảm 6,68% và 3,5%.

Nhóm quỹ mở cổ phiếu chịu áp lực mạnh với 34/58 quỹ có hiệu suất giảm trên 5%. Trong đó, quỹ PYN Elite ghi nhận hiệu suất âm quý thứ 4 liên tiếp, chịu ảnh hưởng đồng thời từ biến động tỷ giá và diễn biến kém tích cực của TTCK. Các cổ phiếu tác động tiêu cực là OCB, HVN, HPG, VIB, SHS. Đáng chú ý, quỹ Cổ phiếu Tăng trưởng Ballad Việt Nam (TBLF) là quỹ duy nhất đạt hiệu suất dương trong cả quý III và 9 tháng đầu năm 2026 nhờ duy trì tỷ trọng tiền mặt cao ( hơn 70%) từ đầu năm.

Lũy kế 9 tháng, nhóm quỹ cổ phiếu cũng có hiệu suất âm 7,2%. Hiệu suất suy giảm diễn ra trên diện rộng ở cả ba nhóm quỹ khi có 49/50 quỹ mở, 27/27 quỹ ETF, 5/5 quỹ đóng ghi nhận hiệu suất âm. Nhiều quỹ mở từng đạt hiệu suất tích cực trong 9 tháng năm 2025 (như VFMVSF, DCDS, VNEFUND và VCBF-BCF) đã chuyển sang hiệu suất âm trong 9 tháng năm 2026. Xu hướng này đồng pha với sự suy yếu của thị trường chứng khoán, khi VN-Index giảm 0,9% sau mức tăng 31,2% cùng kỳ năm trước.