Tạo động lực để doanh nghiệp, hộ kinh doanh đầu tư và phát triển

Trước áp lực chi phí đầu vào tăng cao, thời gian gần đây, Chính phủ và Quốc hội đã ban hành nhiều chính sách gia hạn, giảm thuế, phí hỗ trợ khu vực kinh tế tư nhân ổn định sản xuất, kinh doanh và phát triển. Đặc biệt, mới đây, Quốc hội tiếp tục ban hành Nghị quyết số 43/2026/QH16 giảm 30% thuế thu nhập cá nhân, thuế thu nhập doanh nghiệp trong 2 năm 2026 - 2027 cho cá nhân kinh doanh và doanh nghiệp nhỏ có doanh thu đến 10 tỷ đồng. Chính sách này trở thành “đòn bẩy” hỗ trợ kịp thời đối với khu vực kinh tế quy mô nhỏ.

PGS.TS Ngô Trí Long, chuyên gia kinh tế nhìn nhận, chính sách giảm 30% thuế thu nhập cá nhân, thuế thu nhập doanh nghiệp giúp doanh nghiệp nhỏ tăng dòng tiền, bởi doanh nghiệp nhỏ thường khó tiếp cận vốn với chi phí thấp, khoản thuế được giữ lại chính là một hình thức bổ sung vốn lưu động mà doanh nghiệp không phải trả lãi.

Đồng thời, với số tiền thuế được giảm, doanh nghiệp có thể dùng để nhập nguyên liệu, trả lương, đầu tư máy móc, thuê dịch vụ, thúc đẩy kinh doanh... Theo đó, một phần khoản giảm thu ngân sách ban đầu sẽ quay trở lại nền kinh tế, tạo doanh thu và nguồn thu thuế ở những khâu khác.

Theo PGS.TS Ngô Trí Long, chính sách này còn có ý nghĩa rất quan trọng, đó là tạo thêm động lực để hộ kinh doanh chuyển đổi lên doanh nghiệp. Từ năm 2026, Việt Nam thay đổi khá mạnh phương thức quản lý thuế đối với hộ kinh doanh. Hộ, cá nhân kinh doanh có doanh thu đến 1 tỷ đồng/năm hiện không phải nộp thuế giá trị gia tăng và thuế thu nhập doanh nghiệp; cùng với đó, phương thức quản lý đang chuyển mạnh theo hướng kê khai, hóa đơn điện tử và quản lý trên nền tảng dữ liệu.

Còn theo TS. Mạc Quốc Anh, Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký Hiệp hội Doanh nghiệp nhỏ và vừa Hà Nội, tác động trực tiếp nhất của chính sách giảm thuế là giúp doanh nghiệp cải thiện dòng tiền và tăng khả năng tích lũy. Với doanh nghiệp siêu nhỏ và nhỏ, mỗi khoản chi phí tiết kiệm được đều có ý nghĩa lớn, giúp doanh nghiệp duy trì, mở rộng hoạt động sản xuất, kinh doanh và phát triển...

Về mặt kinh tế, giảm thuế không đơn thuần làm giảm thu ngân sách, mà sẽ đưa một phần nguồn lực trở lại khu vực sản xuất, kinh doanh, qua đó duy trì việc làm, kích thích đầu tư và tổng cầu.

Nếu được tái đầu tư, khoản thuế được giảm sẽ tiếp tục vận động qua mua hàng, trả lương và mở rộng sản xuất, tạo hiệu ứng lan tỏa trong nền kinh tế.

TS. Mạc Quốc Anh chỉ ra thực tế, doanh nghiệp nhỏ và vừa chiếm hơn 97% tổng số doanh nghiệp trên cả nước, nhưng khu vực này thường hạn chế về vốn, thị trường và khả năng chịu đựng biến động chi phí. Nhiều doanh nghiệp có cơ hội, có đơn hàng, nhưng thiếu nguồn lực để mở rộng. Vì vậy, việc giảm 30% thuế được xem như một khoản vốn bổ sung giúp doanh nghiệp có thêm nguồn lực mà không phải vay ngân hàng. Chính sách này cũng tác động tích cực đến tâm lý, củng cố niềm tin và khuyến khích doanh nghiệp mạnh dạn đầu tư, mở rộng sản xuất, kinh doanh.

Tuy nhiên, hiệu quả không nên chỉ đo bằng số thuế được giảm, mà cần nhìn vào số doanh nghiệp duy trì hoạt động, việc làm được giữ lại, vốn đầu tư tăng thêm và doanh thu sau hỗ trợ. Đây mới là thước đo thực sự của một chính sách thuế thành công, bởi chính sách không chỉ là giảm 30% số thuế phải nộp, mà còn thể hiện Nhà nước sẵn sàng chia sẻ nguồn lực với doanh nghiệp, thúc đẩy khu vực kinh tế tư nhân phát triển.

Trong giai đoạn tới, chính sách cần chuyển từ “hỗ trợ doanh nghiệp tồn tại” sang “tạo động lực để doanh nghiệp lớn lên”, khuyến khích những doanh nghiệp đầu tư thực chất, đổi mới sáng tạo, tạo việc làm, minh bạch và nâng cao năng suất. Khi đó, chính sách thuế không chỉ hỗ trợ doanh nghiệp trong năm 2026 - 2027, mà còn góp phần hình thành lực lượng doanh nghiệp có năng lực cạnh tranh cao hơn và đóng góp lớn hơn cho nền kinh tế.

Từ thực tiễn doanh nghiệp, ông Đỗ Văn Dũng, Giám đốc Công ty TNHH Thành Phát (Hà Nội) chia sẻ, đối với doanh nghiệp nhỏ, mỗi khoản chi phí tiết kiệm được đều có ý nghĩa trong việc duy trì hoạt động, cải thiện dòng tiền và tích lũy nguồn lực cho đầu tư. Vì vậy, chính sách giảm thuế 30% không chỉ góp phần tháo gỡ khó khăn trước mắt, mà còn được doanh nghiệp kỳ vọng tạo động lực để mạnh dạn đổi mới công nghệ, nâng cao năng suất và mở rộng thị trường.

Nhìn chung, cộng đồng doanh nghiệp nhỏ và vừa đánh giá rất cao các chính sách hỗ trợ, đặc biệt là chính sách giảm thuế, phí trong thời gian gần đây. Các chính sách đã tạo ra tác động hiệu quả và chuyển biến cụ thể trong hoạt động sản xuất, kinh doanh, giúp doanh nghiệp giữ chân người lao động, phát triển sản phẩm mới và nâng cao sức cạnh tranh. Bên cạnh đó, sự minh bạch trong hướng dẫn thực hiện và đơn giản hóa thủ tục thuế cũng là những yếu tố quan trọng giúp doanh nghiệp yên tâm xây dựng kế hoạch phát triển dài hạn.

Ngoài ra, theo ông Dũng, cùng với ưu đãi thuế, cần tạo điều kiện thuận lợi để doanh nghiệp siêu nhỏ, nhỏ và vừa dễ dàng tiếp cận tín dụng ngân hàng, mặt bằng sản xuất và giảm chi phí logistics, thì chính sách sẽ phát huy hiệu quả tích cực, tạo động lực mạnh mẽ để doanh nghiệp phát triển.